Page 32

( ۲۳ ) بچند و چون جلت کلمته نیز دلیل ساطع و برهان قاطعی آمده است زیرا که بجز قدرت عظیمهٔ کاملهٔ حضرت قادر قیوم الشان چسان میشود که اینقدر عوالم بلانهایهٔ بی پایان به انواع و اشکال مخالف که اگر بنظر امعان ملاحظه شود در جمیع عوالم عضوی و غیر عضوی دو چیز با همدیگر بيك شكل و يك هیأت دیده نمیشود بلکه هر يك نوع به ترتیب جدا گانه عرصه پیرای ظهور گردیده است ! پس معلومست که تنوع احوال وتجدد امثالیکه در همه اشیای عوالم مالانهایه موجود است چنانچه باعث زینت ، و مدار محاسن صحایف اوراق کائنات گردیده همچنان برهان بسیار اقوایی نیز بر قدرت و سطوت عظیمهٔ حضرت حیّ لایزال آمده است تنوع ، وتجدد چنان مادۀ مهمیست که انسانرا در هر حال و همه احوال موجب انبساط تازه و محظو ظیت بی اندازه میگردد . مصنوعات خارقه نمای طبیعت که بدین نظر ربانی و بدین پایه محير العقول ظهور مینماید هیچ انکار نمیشود که بادی آنهمه نظر ربانی بجز تجدد هر دم ، وتنوع دمبدم دگر چیزی نیست ! اکملیت ، واشرفیت نشاء انسانی بجز کیفیات متخالفه ، و طبایع مختلفه ، و سیر در مدارج متفاوته ، وتقلب اطوار ، و تقالیب احوال بر دگر هیچ چیزی اطلاق نمیشود !