Page 189

۱۷۳ و همچنین دیگر امرا و ارکان دولت و اعیان حضرت که بمثابه اعضای رئیسه اند چنانکه بقای انسان بی اعضای رئیسه محال و ناشد و فاسد همچنین بی معاضدت امرای دولت بازار قوام سلطنت و نظام مملکت ناممکن و کاسد باشد و دیگر امرا که فروتر اند بمثابه دست و ساعد و بازو و ران و ساق و زانو اند و باقی خیل و قوم و حشم عامه رعایا و خدم مع تفاوت درجاتهم بمثابه اعصاب و عظام و عروق و عضل اند و شعور و تمامی بدن اند چنانکه شخصی انسانی بدین جمله محتاج است که اگر یک عضوی ازین جمله نباشد کار سلطنت بدان مقدار نقصان پذیرد و بادشاه بعد از اهلیت و استعداد و تمام و دیانت و امانت و نکوسیرتی مالا کلام که از هر یک از ارکان دولت و اصحاب مناصب و مکننت کو معاینه نموده و معلوم کرده و بیقین دانسته باشد که بظاهر شان بباطن یکی و عذر و خیانت و نفاق نداشته نه کشیده اند کی باید که بعد از ان او را در اقطاع ولایت خویش بعمل و شغل و منصب نصب فرموده تمکین دهد که تا بمصالح ملک و نکو خدمتی و شرایط کار خویش قیام نمایند و مع هذا باید که از کلیات و جزئیات عمل و احوال و معامله هر یک وقوف تمام داشته غافل نه بوده در هر حال از ارباب کار ذو الاعتبار هراسان و ترسان بوده هر لحظه و ساعت و ان الحفیظ و الامان باید گفت که تا طمع طامعان بریده گردیده خاینان را جرئت و جسارت نیفزاید و تا رطب را از یابس و کامل را از ناقص ممیز نگرداند سخن بعضی را در حق بعضی بی ثبوت و احتیاط و تحقیق تمام نشنود چه جمعی در حق بعضی اینان طعنه ها زنند و سخا بینی فرا منسوب کنند که نعوذ بالله من البهتان الصریح والافتراء القبیح و بر مخلصان تهمت های نالایق دور از حال خلایق نهند و مدح شان را بقدح مبدل سازند و سخا بینی فرا منسوب کنند باید که سخنان چنین کسان را از جمله ضرطات بغیر و فسوات حمیر بی تاثیر دانسته اصغا نفرمایند و کان الرسول الله عم ابل يركبها المسمى يعضباء اى المشقوقة الاذن وهى التى لم تأكل بعد وفاة رسول الله ۱ که عبارت اند دل و دماغ و جگر و غیره اند ۱۲ ج ۲ یعنی با کسی یار و مصاحب بودن ۱۲ ج ۳ یعنی گوشت پاره ها و یا پیهای مرکب ۱۲ ج ۴ یعنی جاییز و برهنه ۱۲ ۵ یعنی یاری کردن کسی ۱۲ ج ۶ بفتح ضا در و کسر را بمعنی تیز دادن ۱۲ ج ۷ بالفتح بمعنی گوز دادن ۱۲ ج ۸ بالکسر گوش داشتن ۱۲ ج ۹ بکسرعین بمعنی شتران واحد ندارد بمعنی جمع ست ۱۲ ج ۱۰ بفتحتین بمعنی بریده گوش شتر ناقه ۱۲ ج