Page 57

٤٦ نمیدهند آنها را در صف عسکر صنفی خود قبول نمیکنند. رنجبران تاجیک میدانند که بدون ترقی و انکشاف اقتصادی و مدنی بهبودی و درستی زندگانی صنف رنجبر میسر نمیشود؛ بنابرین با یک سلسله تدبیرهای مهم در درستی این کارها اقدام نمودند، محافظت کردن منفعت صنف رنجبر را در کارهای خود اساس دانستند، خرابی مملکت، و فقیری عامه دهقانان را در نظر گرفته سه سال تمام خراج زراعت را بدهقانها بخشیدند. بعد از آنکه احوال اقتصادی مملکت رو به بهبودی نهاد در اخذ نمودن خراج دهقانی اقدام نمودند؛ درباره خراج و مالیات مملکت چنین قوانینی وضع کردند که، باعث رفاهیت و درستی زندگانی دهقان فقیر و میانه حال گردد. از روی قانون خراج دهقانهای مملکت را بجهات قسم تقسیم میکنند: قسم اول، دهقانهائی که فقیراند حاصلی که از کشت خود میگیرند برای تامین زندگانی اهل و عیالشان کفایت نمیکند، این قسم را از دادن خراج دهقانی تمام آزاد میکنند. قسم دوم دهقانهائی که احوال زندگانی اشان نظر به قسم اول فی الجمله بهتر است، لکن بآن اندازه که زندگانی اشان بخوبی گذرد،