Page 644

صحیفه ٦٣٧ سیاحتنامۀ سه قطعۀ روی زمین جلد سوم ازین ایما نها يكيك منار چراغ دواری دارد که از جاهای بسیار دور کشتیها را رهنمایی میکند . اسکندریه بعد از مصر بزرگترین شهرهای قطعه افریقاء میباشد ، و با زینت ترین شهرهای ممالك شرقیه شمرده میشود . علی الخصوص محله فرنگستانی او که میدان منشئیه هم داخل آنست در زینت و معموریت و انتظام از با زینت ترین شهرهای اوروپا هیچ فرقی ندارد . در(رأس التین)نام محل يك سرای بسیار بزرگ محتشم و مطنطن و خیلی منتظم و مزین برای خود خدیو مخصوص است . چند سرای ها و قصرهای دیگر بسیار مزین نیز موجود است که از افراد خاندان خدیوی میباشند . (بورسه)(۱) بسیار مکملی هم دارد . مكتبهای متعدده یکچند جامعهای بزرگ دارد. در لیمان جهت غربی آن يك کارخانه کشتی سازی مکمل، و یکچند حوضهای کشتی سازی رمالکست . باغچه های بسیار بزرگ و با آرایش عمومی و نزهتگاههای بالطافت و طراوت، و میدانهای بسیار با رونق و زینت در هر هر طرف شهر موجود است که مقبولترین و با زینت ترین آنها (میدان محمدعلی) ست که در(منشئیه) نام موضع موجود است که از طرف محمدعلی پاشا اعمار شده، و باحوضها و فواره ها و در ختها تزئین یافته است . بعد از ان در وسط این میدان يك هيكل مجسمۀ محمدعلی پاشار از برنج اسپ سوار ریخته برپا نموده اند . يك عمود استوانى الشكل بسيار بلند بنام ( عمود سواری ) ، و يك سنگ منشوری الشکلی که به ( دیکیلی طاش) استانبول مشابهت داردبنام (مسئله فرعو) ن دارد که این مثله دراصل دوعدد بودولی یکی از آنها غلطیدها نگلیزها آنرا به لندن نقل داده اند . نفوس شهر اسکندریه پیشتر از سه لك است که از انجمله بقدر هشتاد هزار آن اوروپائیست . تجارت اسکندریه خیلی واسع و کرم بازاری دارد . ( ۱) برای کلمۀ ( بورسه ) يك کلمه نمی یابیم مگر بگوئیم ( قمارخانه اقتصادی )