Page 45

کتاب الاقرار ۴۰ فايده در اقرار بلفظی که بعد از ان عطف بل بالفظ لا باشد که بر من درمیست و بر من درمیست لازم میشود بروی دو درم و لو قال له علی مائة درهم بل مائتان فی الاستحسان یلزمه مائتان و کذالو قال علی مائتان لا بل مائة فی الاستحسان یلزمه اکثر المالین و کذا الواستدرک فی الصفة بان قال بیض لا بل سود اوسود لا بل بیض یلزمه افضلهما و لو اختلف الجنسان قال لفلان علی الف درهم لا بل مائة دینا وا وقال کر حنطة لا بل کر شعیر یلزمه المالان جمیعا (قاضیخان) واگر گفت شخصی که فلانرا بر من صد درم است نه بلکه دو صد درم است پس در استحسان لازم میشود بر او دو صد درم و همچنین اگر گفت که بر من دو صد درم است نه بلکه صد درم است در استحسان لازم میشود بروی بسیار تر هر دو مال و همچنین اگر استدراک کند در صفت باینکه بگوید که درمهای سفید بود نه بلکه سیاه و شش دار بود یا گفت که سیاه و غش دار بود نه بلکه سفید بود لازم میشود بروی بهتر آنها و اگر جنس انها با هم اختلاف داشت چنانکه گفت که فلانرا بر من هزار درم است نه بلکه صد دینار است یا گفت که یکخروار گندم است نه بلکه یکخروار جو است لازم میشود بروی هر دو مال و لو قال لفلان على مائة مثقال ذهب وفضة نصفا نصفان و لو قال كرحنطة وشعیر علیه من کل واحد كر و لوقال كرحنطة وشعير و سمسم كان اثلاثایلزمه من کل واحد ثلثه (قاضیخا ) واکر شخصی گفت که فلانرا بر من دو صد شقال زر سرخ و نقره است پس بان هر دو رو نصف میشود واکر گفت که یکخروار گندم و جو است لازم میشود بر او از هر کدام آنها یکخروار واگر گفت که یکخروار گندم و جو و کنجد است لازم میشود بروی از هر کدام انها سوم حصه خروار ولو قال عبدى حو فی اثواب هرايه و مروية يلزمه من كل واحد خمسة (قاضيخان واگر شخصی گفت که فلانرا نزد من ده جامه هراتی و مرویست لازم میشود بر او از هر کدام آنها پنج قا و لو قال اودعتنی ثلاثة اثواب زطى ويا كروك يلزمه زطى ويعود والبيان في الثالث اليه فايده در اینکه اقرار نمود بست مقدار برامید و چیز یا سه چیز فايده درینکه اقرار کند که نزد من سه جامه زطی و یهودی