Page 171

حالت مملکت این را بیان فرمودند که در چنین وقت نازک و باريك که مملکت را خطر پاشانی و پارچگی تهدید میکند نه من بلکه هر که اندك احساس و شعور دارد نمیتواند شخصیات و فردیات را تعقیب کند. زیرا رفتن عقب شخصیات و فردیات نه تنها خطر مملکترا میافزاید بلکه علاوه بران در این چنین وقت منتج هیچ ثمر هم نمیشود از این رو در چنین وقت من نمیخواهم که به مفاد شخصی کسی کار کنم زیرا یگانه آرزو و مرام و خیالی که دارم دور کردن نوافق و خانه جنگی است. اما در قضیه سلطنت هیچ خیال و فصده ندارم بلکه این قضیه را برای انتخاب عموم واگذار میشوم ، زیرا اگر مسئله سلطنت برضامندی عمومی فیصله نیافت باز هم مملکترا خطر تهدید خواهد کرد. پس با همین خیال و نقشه و خط حرکت پیش آمده میخواهم به مملکت و وطن خدمت کنم . بعد از ختم شدن این مجلس به یقین رسید ؛ اعتماد بزرگی که زعیم و نابغه ما در خط حرکت و همه اقدامات خود دارند يك نكته بود و آن ( خالی بودن نقشه شان از اغراض است ). چنانچه در این مجلس ثابت شد که این اعتماد شان خیلی بجا بوده است زیرا صحبت مطولیکه ما اقتصار آنرا فوقاً بیان دادیم در اهالی ایجا اثر واضح و نمایانی کرده بود . ۱۹ – ۲۰ حمل همان اهالی که صبح دیروز زمزمه مخالفت داشتند بعد از مجلس دیروز بالعكس قدری طرفدار و مایل دیده میشوند ، این دو روز هم در اقناع اهالی گذشت . رفته رفته خیالات اهالی سر روضه تبدیل یافته طرفدار پیش رفتن جناب اعلی گردیدند. گویا نقطه امیدیکه از نظر رفته بود پس به نظر آمد . ۲۱ حمل در یاد داشت (۱٥) حمل گفته بودیم میر غوث الدینخان با بعض – 158 –