Page 125

از تمام دول و ملل معظمه عالم متمنی هستیم که بعد ازین اعلان الی ختم انقلاب از دخالت در امور پلتیکی داخلی ما اجتناب فرمایند » گویا این دو اعلان از یکطرف از اندازهٔ حمیت ملی که در افراد این مملکت تخمیر شده است نماینده کمی خوبی کرده میتواند، زیرا در عین اینکه مشرقی در حالت مدهش خانه جنگی گرفتار بود مجردیکه این دو انذار در میدان آمد همه کس و از هر قوم بامضا کردن آن اقدام نمود . اما با وجود اقدامات جدی که در مشرقی برای اصلاح روی کار بود و اقوام عدیدی هم طرفدار امنیت وفکر صحیح برای خیر خواهی عمومی مملکت موجود بودند ، باز هم مسئله منازعات داخلی قومی وجنگ های گرم و شدیدیکه در بین بود، حالت وضعیت عمومی این گوشه مشرقی مملکت را باندازه مکدر ساخته بود که رقت و تاسف زیاد میآورد . تا اینکه در این صحنه جناب اعلی سردار محمد هاشم خان نایب سالار رسیده و اصلاحات میفرمایند که در اینده مجاهدات ایشان بیان داده خواهد شد . وردك در اینکه سقا چرا کامیاب شد راز بزرگی نیست . زیرا چنانچه در مدخل کتاب بیان نمودیم که در مملکت از سه و یا ٤ سال قبل از این تنفر از حکومت پیدا شده بود . پس چیز عجیب نیستکه سقا و یا استادانش وقتیکه این مساعد بودن زمینه را دیده برای شورش کردن بر علیه حکومت قیام نمایند . اما راز عجیب در اینست که سقا مدعی سلطنت میشود و با اینکه بعضی اقوام سلطنت او را قبول میکنند . که ما میخواهیم در اینجا این راز را واضح بسازیم . چه شکی نیستکه این اقوامیکه برای سقا بیعت کرده اند اگر حرکتشان واقعی از نقطهٔ نظر موافقت فکری با وی میبود ، جای نا امیدی میبود . ولی چیزیکه با وجود این خساره هایی که از سلطنت سقا کشیدیم باز هم ما را تسلی میدهد همینکه اقوامیکه بسقا بیعت کردند همان اقوامی بودند که - ١١٣ -