Page 174

۱۷۰ مکافات ، و خیانت کاران مجازات به بینند ؛ منکه فطرتاً به شخصیات و جزئیات علاقه ندارم باز هم که همچه يك حس شریف را در ملت خود می بینم مسرور میشوم ! و آن حس را تربیه می نمایم ! کسانیکه عقیدۀ اجتماعی داشته و طرفدار سیر تکامل اند کوشش میکنند تا حس های شریفی که در ملت تولید شده است آن ها را تربیه و تنمیه کنند . من عهدیکه باین ملت نموده ام بحضور خداوند و به مفاد این ملت بوده و من طوریکه خداوند بداند و بمفاد این ملت باشد ایفای عهد میکنم ! من امروز ملت خود را برای کسب علوم و معارف که اساس همه مدنیت ها است مستعد می بینم! و بهمهٔ موجودیت خود میکوشم که ملت علوم و معارف معتنائی داشته باشد ! ملت را قابل عسکریت ، فلاحت ، زراعت معاینه میکنم ! و از خداوند توفیق میخواهم که درین شئون ملت خود را بابسی از استعدادات فطری شان مقابل بسازم ! ملت خود را جویندۀ اقتصاد مشاهده میکنم ! و در تقویۀ این حس بلندشان فدویت و مجاهدت میکنم ! ملت را خواهان نظم و عدالت مییابم ! این است که جهد میکنم عاطفهٔ بزرگ درایشان نشو و نما یافته بلذت والم سیاسی وادبی خود که در نزد علما یکی از اساس های مبنی علیه نظم و تشکیلات است خود به خود واقف شده آینده نزد سلطهٔ متنفذین دارای موجودیت ملی شوند ! اينك برای تقویه و تربیه این عاطفهٔ نظم و عدالت با اینکه شخصاً وارادهٔ ندای عفو عمومی داده بودم و برای محافظهٔ شئونات انفرادی من بهتر بود که فریاد های ملت خود را نمی شنیدم و در مقابل عفو کردهٔ خود ناله و زاری مظلومان را بگوش نمیگرفتم چنانچه پیش از من بخشیدۀ خود را بخشیدۀ خداوند