Page 560

شدت محاربه گردیز ٤٧٧ جلد اول - نادر افغان ولی چون این محاربیتی که از طرف گردیز میجنگید، بزرگترین شرائط فتح و موفقیت (یعنی قلبا فداکاری و سر فروشی را) بنظر گرفته بودند، ازین رو عوض اینکه این پس پائی جناح چپ دران دو حصه اثر اضمحلال و ضعف معنويات را میبخشید ، بالعکس وضعیت را که خطرناک دیدند بهجوم متفقانه بردند ، اگر چه این حرکت شان اصولا مخاطره بود ، ولی فوق العاده مفید افتاد، زیرا در نتیجه آن جناح راست و قلب پیشرفت نمود در عین زمان جناح چپ از این وضعیت استفاده کرده تلافی آن پس پائی را کرد . حسن اداره سردار شاه ولینجان طبیعی است هر انسان در عین لیاقت عمومی خود در بعض امور تخصص و یا استثنا داشته میباشد ، چنانچه در اینجا می بینیم آقا شاه ولینجان از وقتیکه خبر این حمله را شنید، هر طرف موضوع را سنجیده ترتیبات جزئی و کلی را خود متکفل شدند ، ولی استثنا و تخصصیکه اینجا نشان داده اند ، مسئله وارسی به امور، و انتظام در عمل است که الحق رعایت این دو اساس در چنین حالت منتها بیداری میخواهد، چنانچه غالبا نتیجه همین دو امتیاز و یا استثنایشان بود که این حله بیخبر و بموقع دشمن به فتح و مظفر یت انجامید چه اوامرشان در هر چند دقیقه بیدین میرسید و از انجا در هر چند دقیقه بعد اطلاعات مفصل را میگرفتند ، و علی العجال هجا محاربه را یکی بعد از دیگری بحضور سپهسالار صاحب هم ترسیل میفرمودند .