Page 54

جلد اول ۴۵ مقدمه او بسیار کردن قضا و در نوشتن آنها بوجهیکه احتیاج نماند به پرچہ حضرت امام محمد بن حسن الشیبانی رضی اللہ تعالی عنه شاگرد امام ابوحنیفہ و امام ابویوسف رضی اللہ عنہما که نویسندہ بودند جب مخفی را وشقاق شدہ بود ببردانائی و اکابری و در علم پس دیگر مردمان میخورند از نان او و تحقیقی ظاهر شده است علم امام محمد ربہ سبب تصنیف های او مانند هر ده کتاب جامع یعنی جامع کبیر جامع صغیر و کتاب مبسوط و کتاب زیادات و کتاب نوادر تا اینکه گفته شده که بدرستیکه امام محمد رحمه الله تعالی تصنیف نموده است در علوم دینیه نه صد و نود و نه کتاب را و از جمله شاگردان اوست امام شافعی رحمہ الله تعالی علیه فايدة وقال اسمعيل بن ابي رجا رأيت محمد احرج في المنام فقلت له ما فعل الله بك فقنا لي غفر لي ثم قال لولا رادت ان اعذبك ما جعلت هذا العلم فيك فقلت له فأين ابويوسف حرج قال فوقنا بدرجتين قلت فابو حنيفة حرج قال هيهات ذاك في اعلي عليين (الدر المختار) اى بالنسبة الينها لا مطلقا لان الانبيا عليهم السلام والصحابي رضي اللہ تعالی عنهم ارفع درجة قطعا (رد المحتار) فایدہ و گفته است اسمعیل بن ابو ر جاء رح که دیدم امام محمد رضی اللہ تعالی عنہ را در خواب پس گفتم مرا و را که چه کرد حق سبحانہ و تعالی با تو کوسنج که آمرزید مرا بعد از ان گفت خداوند تعالی که اگر ارادہ کردہ میبودم که عذاب کنم ترا نمیکرد نمایدیم این علم فقه شریف را در تو پس گفتم بر حضرت امام محمد رضی اللہ تعالی عنه پس کجاست امام ابو یو سوین رحمتہ اللہ تعالی گفت که برتر از ماست به دو درجه پس گفتم مرا و را که حضرت امام ابوحنیفه رضی الله تعالی کجاست گفت دور است جای حضرت امام رحمہ اللہ تعالی علیه و حضرت امام ابو حنیفہ رضی الله تعالی عنه در بلند ترین مرتبه جنت است یعنی بلندی مرتبه او نظر بصاحبین است نہ مطلق زیرا که انبیا علیہم السلام و صحابه کرام رضی اللہ تعالی عنهم برتر اند از حضرت امام ابو حنیفہ رضی الله تک عنهم از روی درجه یقین فايدة وقد صلى ابوحنيفة رج الفجر بوضوء العشاء اربعين سنة