Page 525

جلد اول ۵۱۶ کتاب ادب القاضی فایده اگر بسیار شد قاضی را جور و رشوت گرفتن کرده شود آنقاضی و معزول کرده شود از قضا چنانکه در کتاب طحطاوی ذکر شده است و فی المنبع مغزیا للسراج قال محمد رح لو قال تعمدت الجور اراعزله هو القضاء وفيه عن ابويوسف رح اذا غلب جوره ورشوته ردت قضاياه و شهادته (در مختار) ای اذا اراد ان يشهد شهادة عند القاضي المولى لم يقبلها لفسقه بغلبة الجور والرشوة والظاهر ان هذا مبنيا على رواية الغزالة بالفسق وقد تقدم ان المذهب انه لا ينعزل بل يستحق العزل ردالمختار و ذگر کرده است در کتاب منبع الغفار در حالیکه نسبت آنرا کرده است بکتاب سراج و تاج اینکه حضرت امام محمد رحمة الله علیه که اگر قاضی گفت که بقصد کرده بودم جور و ظلم را معزول میکردد از منصب قضا و در کتاب سراج و تاج نقل کرده است از امام ابویوسف رح وقتیکه غالب بیان شود ظلم کردن قاضی و رشوت گرفتن او رد کرده میشود حکمهای او و شاهدی او یعنی وقتیکه غالب شود رشوت گرفتن و ظلم کردن و معزول شود از منصب قضا و پس از معزول شدن بخواهد که شاهدی بدهد نزد قاضی که جدید مقرر شده قبول نکند قاضی جدید شاهدی او را از جهت فاسق بوگ بسیاری ظلم کردن و رشوت گرفتن ظاهر این است که این هردو قول امام ابو یوسف و امام محمد رحمها الله بناکرده شده اند بروایت معزول شدن قاضی بسبب فاسق شدن و تحقیق پیش گذشت بیان آن که بدرستیکه مذهب نزد ما این است که قاضی بسبب فاسق شدن معزول نمیگردد بلکه مستحق معزول شدن میشود القاضى اذا قاس مسئلة على مسئلة وحكم ثم ظهر رواية بخلافه فالخصومة للمدعى عليه يوم القيمة مع القاضي والمدعى اما مع المدعى فلانه اثم باخذ المال و اما مع القاضى فلانه اثم بالاجتهاد لان احدا ليس من اهل الاجتهاد فی زماننا وبعض ذلكياه خوارزم قاس المعتق على القاضی (رد المحتار) وقتیکه قاضی قیاس کرد یک مسئله را بر مسئله دیگر و حکم کرد و بعد ازان ظاهر شد روایت مخالف آنرا فایده قاضی قیاس کرد مسئله را بر مسئله دیگر و حکم کرد و ظاهر شد روایت بخلاف حکم او ملاقی بمرافعه