Page 511

جلد اول ۵۰۳ کتاب القاضی شاهد میسیاه ان انزن در دکر ده شد انزن بر شوهر او رجوع کند ان شوهر بر انشان با تخبرگران تر کرثو است از نفقه همچنین ذکر شده است در کتاب ذخیره مال محله رح فی عتاق الاصل فاذا ادعی العبد او الامة العتق علی مولاه وليس لهما بينة حاضرة فانه لا يحال بينهما و بين المولى وان اقاما شاهد واحد فان قالا الشاهد الأخر غائب من المصر فكدلك الجواب وان قالا الشاهد الأخر حاضر فى المصر فان كان هذا الشاهد الذي اقاما فاسقا فكذلك الجواب و ان كان عدلا ذكر انه لا يحال بينهما ايضا وهذا الذي ذكره صحيح في حق العبد اما فى الامة فينبغى ان يقال بينهما تحسن الرواية الاصل و على رواية الجامع يحال بينهما واما اذا اقاما شاهدين مستورين يحال بينهما جميعا الى ان يظهر عدالة الشهود وهذا الجواب في الامة يجرى على اطلاقه وفي العبد محمول على ما اذا كان المولى مخوفا يخاف منه الاستهلاك وتعبيب العبد وكان معروفا بذلك واما اذا لم يكن بهذه الصفة فلا يحال بينه وبين العبد و انما يوخذ منه كفيلا بنفسه وبنفس العبد (عالمگیری) وگفته است امام محمد رح در کتاب عتاق از کتاب مبسوط اینکه اگر دعوی کرد غلایی یا کنیزی برخو ابد خود آزادی را و حاضر نبود در این هر دو را شاهدان پس به پرستند حائله کرد دیمشود میان ایشان و خواجه ایشان و اگر گذرانیدندان دو یکشاهد را پس اگر کفشد که شاهد دیگرایان در شهر نیست پس همچنین حکم است یعنی حایله کرده نمیشو د میان ایشان و خواجه ایشان و اگر کفشند که شاهد دیگر حاضر است در شهر پس اگر این شاهدی که گذرانیده اند فاسق بود پس محمد عظیم همچنین حکم است که حایله نکنند میان ایشان و خواجه ایشان و اگر این شاهدی که گذرانیده اند او را عادل بود ذکر ده شده که نیز جدائی کرده نشود میان ایشان و خواجه ایشان و اینکه ذکر کرده شده