Page 486

جلد اول ۴۷۷ کتاب ادب القاضی دعوی بعد از مدت سی و سال یا سی وشش سال یاسی سال بنا بر اختلاف روایتها بنا بر منع مطلق نیست بلکه این نشنیدن منع است از فقها ر پس دعوی شنیده میشود بعد از انمدت اگرپادشاه امر کند بشنیدن ان دعوى الثامن سماع الدعوى قبل مضى المدة المحدودة مقيد بما اذا لم يمنع مانع اخر يدل على عدم الحق ظاهر الما سيأتى فى مسائل شتى اخر الكتاب من انه لو باع عقارا او غيره وامرأته او احد اقاربه حاضر يعلم به ثم ادعى ابنه مثلا انه ملکه لا تسمع دعواه وجعل سكوته کالافصاح قطعا للتزوير والحيل بخلاف الاجنبى فان سکوته ولو جا را لا يكون رضاء الا اذا سكت الجار وقت البيع والتسليم و تصرف المشترى زرعا وبناءً فلا تسمع دعواه على ما عليه الفتوى قطعا للاطماع الفاسدة رد المحتار تنبیه هشتم اینکه شنیدن دعوی پیش از گذشتن مده مذکوره مقید است باینکه منع نکرده باشد دعوی کردن را مانع دیگری که دلالت کند آن مانع بر نابودن حق مدعی در ظاهر بدلیل آن تخمیکه بزودیست که خواهد آمد در مسائل شتی در آخر کتاب از نیکه اگر شخصی فروخت زمینی یا خانه رایا دیگر چیزیر از مال خود وزن اوییکی از خویشاوندان او حاضر بودند که میدانستند باین فروختن پس ازان مثلا دعوی کرد که این زمین مثلا ملک من است شنیده نمیشود دعوی او وگردانیده میشود این سسکوت کردن او مانند بیان کردن بزبان او بر اینکه این زمین مثلا ملک من نیست از جهت قطع کردن حیلها تزوير و بخلاف شخص بیگانه که سکوت کردن او اگر چه همسایه فروشنده باشد ر ضا نیست مگر وقتیکه سکوت کرده باشم در وقت فروختن سپردن آنزمین مثلا و در وقت تصرف کردن خرنده در ان زمین از روی کشت کردن یا خانه ساختن پس دعوای آنشخص بیگانه شنیده نمیشود بنابر آنچه که فتوای علما برانست این ناشنیدن دعوی از جهت قطع کردن طمعهای فاسده است و قد اجاب المصنف فی فتاواه