Page 605

جلد چهارم ۵۹۶ کتاب الدعوی واگر هر کدام ایشان رسیده بود یعنی اگر هر کدام از خارج و ذو الید گرفته بودند ملک داز مرد علیحده پس می باشد درین صورت دو تملیک کننده و هر کدام ایشان گذرانند گواهان را بخانه زاد نزد همان مردی که مالک کننده اوست پس این گذرانیدن گواهان مانند گذرانیدن گواها نست بخانه زاد در دست خود هر کدام از ذو الید و خارج پس حکم کرده میشود بآن برای ذو الید و در کتاب ذخیره آورده است که صورت مسئله چنین است که غلامی در دست مردی بود دعوی نمود مردی دیگر که این غلام از من است خریده ام او را از فلان و همچون غلام به تحقیق زاده شده است در ملک آن فلانی که فروخته است آنرا بر من و باین دعوای خود گواهان گذرانید و ذوالید گواهان گذرانید که این غلام از من است خریده ام آنرا از فلان اراده کرد دیگر فلانا و این غلام زادہ شده در ملک آن فلانی که فروخته است آنرا بر من حکم کرده می شود بآن برای ذوالید زیرا که هر کدام ایشان خصم است مردیگر را در ثابت کردن خانه زادی فروشنده خود چنانکه وی خصم است در ثابت کردن ملک فروشنده خود واگر حاضر می بودند هر دو فروشنده ایشان و میگذرانیدند گواهان را بخانه زادی خود پس ذو الید بهتر می بود در استحقاق واین صورت مانند آنست وفي المحيط الخارج وذو اليد اذا اقاما البينة على نتاج العبد والخارج يدعى الاعتاق ايضا فهو اولى بخلاف ما اذا ادعى الخارج العتق مع الملك المطلق وذو اليد ادعى النتاج فبينة ذي اليد اولى (خزانة المفتين وكذلك لو ادعياه وهو في يد ثالث واحدا هما يدعى الاعتاق ايضا فهو اولى (عالمگیری) و در کتاب محیط آورده است که خارج وذو اليد وقتی که گذراین گواها را جانه ادغام خارج دعو انزا کردن نام این یگویند خارج بهتر ست بنجام از تصورته اگر خارج دعوای آزاد کردن خود را با یک مطلق میکند دوذو اليد دعوا خانه زاد را کند پس نیه دوری سابد نیا بهتر سوچی اوردو او و مانند گراهان