Page 264

مبحث اخذ نفوس ٢٦٣ لویه جرگه ۱۳۰۳ که این عرائض قابل قبول ملت عزیز خود را قبول نمائید و تمامرا از رنج و پریشانی که از عدم منظوری عوض و کثرت بدل عسکری دارند، وارهاند، زیرا اگر عموم برای خدمت عسکری تکلیف شوند معلوم است که نه تنها برای ملت بلکه بیشتر تر برای دولت از طرف محصول مال مواشی و مالیات و گمرکات که تماماً حصول آن وابسته بوجود بعضی افراد است خساره عائد میشود ! فیض محمد خان وکیل من نیز طرفدار همین خیالم بایستی حکومت متبوعه ما محض رعایت بعضی تجار کثیر المحصول و زمینداران و اشخاصیکه برای انتظام امورات خانگی و برای دیگر امورات اداری وجودشان حتمی است بدل عسکری یا عوض را منظور کنند ! فیض محمد خان وزیر معارف بیانیه طویلی را ایراد کنان گفت نبایستی ازین اصول مقدس تعلیم جهاد برای عذرهای دنیوی جزوی ملت خود را محروم داشت ضرور است که تمام افراد ملت بدون استثناء در نظام آمده بعد از اخذ تعلیمات و تکمیل موعد خدمت واپس بروند چنانچه در عصر نبوی مسلمانان بدون استثنائی تاجر و بیکس همه با صحابه در جهاد شامل میشدند حتی حضرت عثمان ذی النورین که یکی از تجار مشهور عصر نبوت است چون در یکی از غزوات امورات تجارتی خود را مهمل و بر هم گذارده شامل شد، آنحضرت در حق وی دعای خیر نمودند !