Page image — the source of record
Machine transcription
(٩٤٧)
(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)
دشمنان متصور و مخالفت و عناد ممالک از انواع دوستان و اقسام دشمنان ناشی تواند شد بعضی از دشمنان دشمن ملک و برخی دشمن جان و نبذی دشمن مالست ولیکن حالا از تنگی وقت و عدم فرصت مجال تفصیل اقسام دوست و دشمن نیست که شرح داده و در محل توضیح آورده شود باری باینقدر هم مشتاقین خواهند دانست که بخردان گفته اند علاج واقعه پیش از وقوع باید کرد زیرا که
سرچشمه شاید گرفتن ببیل ، چو پر شد نشاید گذشتن بپیل
و اگر چنانچه قبل از وقوع علاج واقعه نشود بعد ازان بغایت صعب و دشوار بلکه عدیم الامکان و محال است و از وقتیکه من درین مملکت آمده و تقریباً چهارده سال است که سختیها کشتم و شبها نخفتم روز من و تمامت سپاه را بجنگ و پیکار گذرانیدیم و اگر گفتار مرا بگوش دلهای داده اصغای نمودید و از در نفاق پیش آمده نطاق اتحاد یکمر و فاق می بستید در آیینه کارها بر وفق مرام و انتظام انجام مییافت اما چون شما قوم عادت بدرا آموخته و خو گرفته بودید که بسر با یکد متفق نبودید و در تحت طاق چنان ریشه عدم اتفاق را محکم ساخته بود که زحمات بسیار کشیده و اوقات بیشمار صرف اصلاح حال شما کردم تا از عادات ذمیمه شما را بسوی اخلاق حسنه آوردم و بیخ نفاق را بر کندم و اگر قبل ازین بواسطه همان عادات مذمومه خراب و یباب میشدید همانا یاری و غمگساری نداشتید که شما را در وقت ایغان مدد کار میگشت و امروز از فضل خداوند کار بجایی رسیده که بآسانی مضمحل و مستأصل نمیشوید زیرا که دوست شفیق ولایق یافتید که در وقت حاجت شما را یاری و غم خواری کند و بامداد دوستانه انتقام از دشمن شما بکشد و چون ماحصل معاهده دولتین بمواجهه دیورند بوجه مذکور گوش زد بزرگان حاضره باد که از نزدیک و دور آمده بودند شد حضرت والا عنان بیان را جانب مقصدی که امضا پذیرفته بود منعطف گردانیده و حاضرین بار را مخاطب ساخته لب بگفتار کشود که چون دوست لایق میسر گردیده در نفع و ضر و ضامن و کفیل دوست و دشمن نباشد لازم دیدم که حدود اطراف واقعین دولتین تقسیم و خطوط و نقاط فاصله تعیین شوند تا خلل و اشتباه و اختلافی جزئی از بین هر دو دولت مرفوع و مدفوع گردد و امروز کسیکه باشما دوست و در خوشی و غم شریک باشد او را دوست دانسته غیر ازوی را دوست مپندارید بهر حال من با دولت انگلیس سخنان مناسب و دوست گفتم و کار گذاران آن دولت نیز در مجالس و محافل خویش سخنها گفته و شنفتند تا بحرفی بجائی رسید که طرف شمال مملکت شما را بواسطه همین دوست شما که در میان بود خط و نقاط فاصله را با دولت روس تعیین و حدود سرحد تقسیم پذیرفته اینسوی خط فاصل که حدود حق شماست تمام دشت و صحرای هموار میباشد و پس ازان بواسطه همین دوست شما تعیین حدود مغرب مملکت شما با دولت ایران بپای رفت و اندک اشتراك سرحدیه که با دولت خدای داشتید بنابه و پیام انجام یافت و از ابتدا تا حال که من متکفل احوال شمایم با همسایگان شما کاررابه پیکار نرسانیده بمدار او مواسا رفتار کردم چنانچه دشمنی حجت و سند جنك نیافته خاموش و دوست آهنگ خلاقی نشنیده از وفا داری نه کرده ام با خرس هم آغوش است و در سالیکه من از راه استیصال سردار محمد اسحق خان در بلخ رفته و پس از انتظام مهام آنجا بآرمس آمدم بنماد سخن را از نو و کهن با دولت انگلیس چنین نهاده قرار دادم که در عهد سلطنت امینای سابق خواه از عدم قابلیت سر کردگان افغانستان و خواه از خطا و خبط انگلیسیان جنگها در میان آمد و پس ازین باید ترك كینه دیرینه کرده با هم دوست و غم شريك باشیم تا غبار آن کینه از آیینه ضمایر جانبین بصیقل مودت زدوده گردد و ازین اظهار من پایه سخن بجائی رسید که از دولت انگلیس برای اثبات ایقمنی هیچ و براهین مواعد دوستی و یگانگی خواه زبانی خواه مکتوبی حاصل کردم چنانچه از علیاحضرت ملکه معظمه و کتوریا و امنای دولت موصوفه دست آویزهای مواعید را باین عبارت بدست آوردم که تا بگر و پیه در خزانه دولت برطانیه موجود شود نصف ان در وقت حاجت و ضرورت بصرف غم خواری و نگاهداری افغانستان برسد پس چنین تمسکات با هم غم شريك كشتيم تا با هم که دشمن باشند بیگلند و یکجهت مقابله و مقاتله کنیم و بعد از انعقاد رشته مذکور با هم گفتیم که از عدم تقسیم و تعیین خط فاصل سر حد دولتین بعض غرض جویان و دشمنان ناخن فتنه و خلل در کار جانین زده دوستی را بدشمنی بدل خواهند
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.