Page 932

( ۹۰۲ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) صرف مؤنت و معیشت کنند و از وجوه حرام متاع و باغ و اقطاع و اراضی و قلاع اشتراء و ابتیاع نمایند پس حضرت والا از بنعرض او که مطابق بآئین دین و شریعت متین حضرت سید المرسلین بود نيك منبسط خاطر گشته در مخصوص انزوا معه این دلالت حکام و غیره بسوی منزل نجات اشتهارات عدیده بنام حکام و قضاة و عمال وضباط تمامت ولایات اصدار و انتشار فرمود که اشیای تعارف و تحفه و هدیه از نقد و جنس که مردم برعیت و غیره بایشان میدهند چون ایشان مواجب از بیت المال دارند همه را تحویل بیت المال کنند زیرا که در حقیقت و نفس الامر تحفه و هدیه را بنام حکومت میدهند نه بایشان پیدا اگر بایشان میدهند قبل از مأمور شدن بکار دولت و حکومت باید د از ان بایست بدهند و در زمان حکومت که میدهند کو باحق بیت المال است چه و دیناری را صرف روزکار خویش نکرده همه را تحویل بیت المال نمایند و این حکم را برعهده شناخته تخلف نورزند که موجب بازخواست می شوند و محمد مهدی پسر میرزا عبدالرحیم را با آنکه مراهق بود از عطای نیصد روپیه تنخواه سالیانه بدون خدمت مفتخر ساخته فرمان کرد که روی امید پس از وصول بمر حله رشد و بلوغ و قابل شدن خدمت بافزونی تنخواه نایل کردد و مقارن اینحال عریضه از صوفی بسوی با بدولت جوانی و ایش نبوك و بركين اتاليق و دلخار و ملا توله کان و صوفی دولت و ملا مدینه و آقسقال قل بيك وسبحان و بردی آوردن و بای ملا ناملان و غیره بزرکان قوم قزاقی سکنه اور کنج که از ایذا و آزار دولت روس قرین ذلت و عسرت و آه محمد شط نوار و افسوس کشته با محمد شاه و از از انجا هجرت اختیار کرده در کندار شهر جیحون قرار گرفته بودند بتوسط محمد از مردم قزاق اسلم خان حاکم حضرت امام بپایه سریر سلطنت رسیده چون استدعای مسکن و مأوای زیست از بندولت مرحمت افزای حمایت نمای کرده بودند حضرت و الا بخامه حمایت اسلامیت فرمانی بنام سر دفتر آنجا وحاكم مذكور نکار داده فرستاد که ایشانرا اکر رضا باشند و روز بیانه ملاحظت دولت اسلام بهر برند همه را در موضع غوری و بغلان جای و زمین برای زراعت داده از راه حزم و احتیاط بکنار نهرآمو به جا ندهند و ایشان چنانچه بیاید مشعوفانه اجازت آمده در علاقه غوری جای کرده در بای کار پس از يك دو سال كیفران نعمت کرده فرار اختیار نمودند و همدرین مراجعت ایام محمد قاسم خان بن محمد عمر خان نبیره سردار رحیمداد خان مرحوم و سلطان محمد کلانتر ونيك ويزان قندهار از حاصل کردن محمد قاسم خان عریضه و استدعای خود ایشان قرین عفو کردیده اجازت باز آمدن در افغانستان داده شده چنانچه بیاید در کابل شرح حال امدند و هم مقارن اینحال عمر خان با جاوری که مغلوب دست ملك بهرام خان کردیده چنانچه گذشت شکست یافته بود عمرا خان بازساز و رنجساز کرده قلعه را نظرا که کسان بهرام خان در ان جای داشتند از ضرب كلوله توپ پست ساخته قهر وغلبه با جاوری متصرف شد و هشتاد تن از جانبین را خون بخاك بمخاك ریخت و در سه قلعه دیگر که بهرام خان مسخر کرده و استحکام داده بود با هم در اویخته اخر الامر عمرا خان هر سه قلعه را بتغلب تصرف کرده بهرام خان را با پسران و برادر شرح مشمول زا دکانش کرفتار ساخته در غل و زنجیر انداخت و هم در خلال این احوال عریضه محمد زمان خان نواسه عفو شدن ايشيك آقاسی شاه پسند خان الکوزانی که فرار هند بود بیایه سریر سلطنت رسیده چون خواهش عفو تقصیر بعضی از و اجازت آمدن در افغانستان کرده بود حضرت والا عفوش فرموده از آنجا در کابل آمد و هم در روز دوازدهم اخراجیان ماه ذیقعده که از پیش نام برده شد حضرت والا از کمال ترحم و مروت برای سردار کا کوجان که از سهارنپور و درانیان هند بعزم آمدن در کابل چنانچه گذشت وارد پشاور شده بود در سالی هزار و ششصد و شصت و شش روپیه کابلی و دو ثلث یکروپیه تنخواه معین فرموده محمد اعظم خان و محمد غوث خان کابین کاشتکان دولت را که در پشاور اقامت داشتند فرمان کرد که سال تمام نقد باو داده رهسپار کابل سازند و هم سردار عبدالله خان توخی سر پست رواب و مواشی بنوك را امر شد که در راس اسب جهت سواری سردار احمد خان و سردار محمد عمر خان که بذریعه عریضه بکابل باز از حضرت والا خواهش کرده بودند کمپل پشاور نماید چنانچه سردار معزی الیه دوراس اسب از اصطبل دولت آمدن نواب قزلباش فرستاده از دون را مفتخر و مباهی ساخت و هم خواهى عفت مصحير ستوده سیر حضرت والا که با سردار محمد خواهر محبت على زخان شوهرش از سبب تمرد و سرکشی سردار محمد اسحق خان اخراج پشاور شده و چنانچه كذشت مشمول اختر حضرت عفو وبدون اجازت آمدن در کابل گردیده بود از پشاور بکال شعف راه کابل بر گرفته و سر تیپ محمد متین والا