Page 843

(۸۱۳) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) یکدام منزل ومقام رسید آری هرکه با سلطان درافتد چنین خاک ذلتش بر سر افتد ومخدر بنوقت سیدالار موصوف محمد امین خان هزاره بهسود را با پسرش که از در اطاعت و تسلیم نزد او حاضر آمده واو عرض بردار پایه سر پر سلطنت شده بفرمانیکه بنامش شرف اصدار یافت محبوس و روانه کابل نمود و در بنوقت چهل تن از سواران اشرار میمنه که هزیمت یافته از راه فرار در صحرای واقع مابین کلپده ودولت آباد رفته پناه گزیده بودند چون اقامتگاه ایشان از محافظ خانه سر حدیه افغانی وروسی دور بود دست غارت بمال ومتاع ودواب و مواشی الاجق نشینان ورمه دادان آن نواحی گشوده و با برخی از ایشان طرح الفت انداخته در خانهای ایشان سکنا گزیده بمعاونت هم مال دیگرانرا همی تاختند تا که خادمان دولت آگاه گشته آنسر زمین را از وجود ایشان تهی کردند وچون در ایام توقف ایشان در آنجا گاه گاهی در شب بمیان طایفۀ قریش شده و با متیر نام مسیر آنقوم مشورت بفروختن آتش فتنه کرده او را اغوا میکردند و او هم در جواب ایشان شرحی جنبانید وازین فتنه انگیزی آنان ولیند صمد خان همراهی با چهل سوار از تبعه خود از راه بی قراری فرار کرده در هرات رفت و میر ابو طالب خان که اسنوقن در میمنه بود از ماجرا آگاه گردیده مکتوب هدایت اسلو بی چند پی هم که مشتمل برامید و بیم بودند نزد عزیز میر آخور فرستاده هدایت با طاعت نمود و او بعذرهای بدتر از خطا خویش را از آلایش شوایب و معایب بری ظاهر داشت وطوطی میرآخور و خان جمعه نامان از زیر کان ایل تر کمان بر خلاف اظهار او بمير ابوطالب خان بیان کرده داستانی از دلایل شرارت او بپای بردند چنانچه میر ابو طالب خان فقیر محمد نام نوکر خود را که از برای انجام نمودن امری در آنجا بود پیام داده اعلامش کرد که عزیز میرآخور را محبوس وروانه میمنه نماید و او بگر فتار کردن وی پرداخته اما مردم قوم قریش بمدافعت و ممانعت برخاسته نگذاشتند که میرآخور مذکور را محبوس کند واینلی میرآخور طوطی از در مصالحه در بین جانبین در آمده ایشانرا از مناقشه و مشاجره باز داشت و میر ابوطالب خان از ماجرا آگاه گردیده با جماعۀ از سوار راه دولت اباد بر گرفته و هم روزه وارد انجا شده عزیز میرآخور را محبوس و چندی از جانب دارانش را بضرب چوب تنبیه و تهدید کرد و مردم ترکان از مشاهده اینحالت عاقبت کار خود را گرفتار و خامت دیده قران شریف را بروی دست شفاعت نهاده نزد میر ابوطالب خان حاضر شدند و جبین انابت بزمین معذرت سوده عفو تقصیر میرآخور عزیز خواستند واو نظر بکثرت ایل ترکمان که مبادا فتنه انگیزه طغیان گنند عذر ایشانرا پذیرفته عزیز میرآخور را رها کرد و هم دو تن از بزرگان ترکانیه را خلعت داده واز همه ایشان التزام گرفت که کسی از اشرار نزد عزیز میرآخور امد شد نکنند و هرگاه کرد ایشان جوابده سیاست دولت باشند و همچنین اشرار سکنه قیصار و المار را در تحت اطاعت دولت اورده همه را رام نمود و در خلال احوال مذکور روز دهم ماه صفر سردار محمد سرور خان از حضور اقدس والا بحکومت میمنه مأمور و سر افراز گردیده میرزا عبدالحسین خان بن میرزا محمد زمانخان که محبوس بود و شرح محبوس شدنش از پیش گذشت بفرمان طلب از زندان کابل در بغلان رفته چون گناه نداشت و واقعه نگار از عناد امری رابوی نسبت داده خفروش داشته و اعلیحضرت والا محبوسش ساخته بودندون ضامن او را رها فرموده بسر دفتری انجا سرافراز نمود و چنانچه بیاید با سردار محمد سرور خان در میمنه رفت و مقارن اینزمان ملی خان و برزی نامان بزرگان قوم وزیری که از راه کاسه لیسی و چاپلوسی وخاک بوسی نزد کار گذاران دولت انگلیس شده بودند تحريك وترغیب آنان نامه مشعر راه نموئی مردم وزیری با طاعت دولت موصوفه نزد بزرگان ایشان فرستادند و بزرگان قوم وزیری نامۀ آن دو تن را با عریضه مبنی بر اطاعت ایشه دولت از سال پایه سریر سلطنت نمودند و حضرت والا در روز یازدهم ماه صفر عموم مردم وزیری را از بزرك وكوچك ورفيع ووضيع فرمان فرستاده نگار داد که محبت از ینکه یگان ملی نامی از ایشان نزد انگلیسان شده و دیگران همه در موطن ومسکن خویش هستند وان یگنتن اینگونه امور را بروی روز اورده مردم را اغوا میکنند و تمامت ایشان دفع او را نمی توانند نمایند بازی دولت افغانستان دست تصرف هر کز از خیال متوطنه مردم وزیری و او به وقتا بر آن باز نمیدارد و بهر نوعی که باشد از محمل سکنای رعایای دولت خویش نمی بند از دپس آنمردم میدانید که (۱) الاجیق جمع الاحق خانه صحرا نشینان که از مو میسازند و آنرا بلفظ افغانی کژدی و غژدی میگویند شرح حال بعضی از فتنه جویان مردم تر کمان شرح کاسه لیسی و چاپلو سی دوتن از مردم وزیری