Page 787

( ٧٥٧ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) ( رهسپار شدن مولاداد خان از فراه بجانب خاشران ) ( و بغاوت بلوچیه چخانسور ) و از انسوی مولاداد خان حکمران فراه بفرمانیکه بنامش چنانچه گذشت شرف اصدار یافته بود مردم گرمسیر و نواحی فراه وغیره را فراهم آورده در روز سوم ماه رمضان از فراه راه قدمیر شاه نظر وميرزا خان والله خان نامان بلوچ سکنه چاه کی را که از راه فرار چنانچه از پیش رقم کشت در کهسار خاران رفته قرار گرفته بودند برداشته روی بسوی چاه کی نهاد و هنوز وی سر گرم ره نوردی بود که طومار بقایای سالهای گذشته دفتر کشت خلاح خوانین وبزرگان فراه و اربابان علاقه چخانسور که با سردار محمد یوسف خان بن امیر کبیر حاضر کابل شده و از عطای خلعت سر بلند گردیده باز گشته بودند ومیرزا محمد حسین خان بایاران همکاسه خود میرزا محمد قاسم خان و میرزا سید محمود خان و میرزا عبد الرؤف خان و میرزا شیرعلی خان و میرزا غلام حسنخان که ادعای سنجش دفاتر پادشاهی و ساختن خلاصه و بودجه مملکت را چنانچه از پیش اشاره رفت کرده و از حضور اقدس محل قبول یافته بودند بفر عدد بحرانی از دفتر پادشاهی بیرون نویس کرده و بمهر مهر آثار حضرت والا رسانیده مبلغ گزافی را بنام بزر کان فراه و چخانسور حواله نموده بسید علیخان رساله دار سپرده وصد سواره نظام با او همراه کرده بتحصیل آن وجوه بگماشت و همچنین در تمامت مملکت از قبیل وجه مذکور حوالت نموده لوای نيك نامی افراشت و از جها تحصیل دار مذکور از قندهار مامور فراه و چخانسور گردیده چون وارد آنجا شد آخند زاده فقیر محمد خان حاکم وسر حددار چخانسور از ورود صد سوار و حواله وجوه بسيار خوفناك گردیده محمودا کرم خان برادر و سعید محمدخان برادر زاده خودرا از راه خفادر موضع لقمان لاش و جوین فرستاده تعلیم کرد که مال و متاع او را بهمانه مال التجارت از انجا حمل کرده در سیستان متعلقه دولت ایران نقل دهند تا پس از وصول ایشان در انجا خود او نیز از راه فرار داخل سیستان شود و ازین امر رعایای علاقه چخانسور آگهی یافته مرتبی محمد حسنخان مقیم لاش را خبر دادند و او بسرعت وشتاب چند تن از پیاد کان سلحشورا که در تحت رایت داشت فرستاده برادر و برادر زاده فقیر محمد خانرا گرفته و در زندان قلعه لاش محبوس کرد و آخند زاده فقیر محمدخان از حبس آن دو تن آگاه کشته نامیان و کدخدایان بلوچیه علاقه چخانسور را نزد خود خواسته همه را از حواله باز گشت تنخواه و خلاع و بقایای زمان حکومت سردار محمد یوسف خان در فراه تخویف و تحذیر کرده در محل خوف و رعب انداخته بایشان گفت که بنام هر کدام سی الی چهل هزار روپیه قرآن حواله از دفتر سنجش کابل آمده که هيچيك تاب و توان برداشتن این بار گران را ندارد و ایشان این سخن را از آخند زاده فقیر محمد خان شنیده خائفانه از وی صلاح کار جستند و او نخست عهد و سوگند از ایشان طلبیده و قرآن شریف را در میان نهاده باهم عهد بستند که همگنان از راه فرار داخل سیستان متعلقه ایران شوند بعد ایشان از آخندزاده فقیر محمد خان خواهان آن شدند که کد خدا محمد جانخان قوم برصی را نیز میناید که خواسته با خود متفق و همداستان سازند تا تمامت مردم بارصی بواسطه او با ایشان مصاحبه و همعنان شوند والا او معاونت فوج پادشاهی کز خدمت بسته ایشان را خسته کند و آخند زاده این گفته آنانرا پذیرفته کس نزد کدخدا محمد جان فرستاده بهانه خدمتی از خدمات دولتش در نزد خود طلبید و او که از معاهده بزرگان بلوچيه و آخند زاده آگاه گردیده بود از رفتن در نزد ایشان سر باز زد و بزرگان بلوچیه از اتحاد و اتفاق نورزیدن او مایوس شده با آخندزاده فقیر محمد خان در ده زینل که خانه و عیال آخندزاده در انجا بود رفته و از نو دیگر معاهده و پیمان در میان نهاده باهم قرار دادند که مساکن و منازل خود را فروهشته و از نهر هیرمند گذشته از راه فرار داخل خاك ایران شوند و کدخدا محمد جانرا اگر دست بیابند بقتل رسانند و آنگاه عهد بسته بسو گند موکد کردند همگنان را منزل ومكان خويش پیش گرفتند که بکوچند و آخندزاده با کدخدا یار محمد و کدخدا ملك محمد رخشان نزد نائب احمد خان شد که او را نیز با خود و بزرگان بلوچیه در فرار کردن متفق ذکر بغاوت مردم بلوچیه چخانسور ۴۴۹*