Page 65

(۵۸) ( جلد اول ) ( ذکر سلطنت اعلیحضرت شاهزمان ) ( سراج التواریخ ) را مشهور شد که شهزاده را باعزاز واکرام بدار السلطنه طهران رسانند چنانچه بر طبق امر پادشاهی او را در روز بیست و هشتم ماه رمضان سنه ١٢١٢ هزار و دو صد و دوازده باحترام تام وارد شهر طهران کردند و از جانب شاه ایران چراغ علیخان باستقبال شهزاده محمود وفيروز الدین و کامران برادر و پسرش بیرون شده مراسم (۱) پذیزه یعنی استقبال و پیش باز (۲) پذیره(۱) بتقديم رسانید و همچنین حاجی ابراهیم خان شیرازی اعتماد الدوله ووزیر اعظم با جماعتی از اعیان و اشراف بتقريب شهر طهران ایشانرا استقبال کردند و در عمارتی از عمارات شاهی فرود آورده منزل دادند و همه امرای بار بملاقات ایشان رسیده شرایط ادب بجای آوردند و پس از چند روز شرفیاب ملاقات شاه شده مورد تفقدات خسروانه گشتند و بعد از توقف یکماه در طهران بسکونت کاشان مأمور گردیدند واسد الله خان بن حاجی ابراهیم خان صدر اعظم حاکم کاشان بامر پادشاهی شروط مهمانداری را نسبت بایشان بجا آورد و شهزاده محمود که هوای سلطنت در سرداشت پس از حصول استراحت عریضه مشتمل بر استمداد و متضمن بر ترخیص وی جانب هرات نزد شاه ایران فرستاد و مستدعایش با جابت مقرون گردیده رخصت انصراف بجانب هرات حاصل آمد و آقا بابا خان بساول لك بمهمانداری او مقرر شده میر حسن خان طبسی و امیر علیخان عرب(۲) خزیمه و مصطفی خان خزیمه قبیله و اسحق خان ترشیزی را فرمان شد که بايك هزار سوار گزیده ملازم رکاب شهزاده محمود بوده از متکفلین است از عرب تجاوز نکنند چنانچه شهزاده بقرار بیان صاحب تاریخ سلطانی با خوانین مذکوره وسواره ایشان از یزد براه فراه روی بسوی هرات آورده فراه را متصرف شد و از انجا عازم اسفزار گشت و شهزاده قیصر که با زمانخان بعزم مدافعه از هرات بیرون شده بودند پیش آمده در منزل عمارت واقع سمت جنوبی قلعه اسفزار با هم مقابل گشته جنك در پیوست و شهزاده قیصر شکست یافته بشهر هرات در شده محصور گشت و شهزاده محمود بکنار سنگ هرات را لشکرگاه قرار داده بمحاصره پرداخت و ازین سبب اعلیحضرت شاهزمان چنانچه اشارت رفت از مضمون عرض شهزاده قیصر راه هرات برگرفته بقرب هرات رسید و محمد زمانخان همدم بوم قزل باشیه هرات را نظر بجانب داری فتحعلی شاه قاجار هواخواه شهزاده محمود پنداشته تدبیری اندیشید و آن این بود که مکتوبی بامیبر علیخان قاینی و میر حسن خان طبسی که بامر شاه قاجار درین مرحله شهزاده محمود را مددکار بودند نوشت و فرستاد که عهد نامه که در باب دستگیر کردن شهزاده محمود خواسته بودید اينك در حاشیه کتاب مجید بخط ومهر شهزاده نوشته و مهر نهاده روانه شد تا که ایشان مطابق التماس خویش شهزاده محمود را گرفته با دست بسته پیش ما فرستند هر آینه ممنون احسان شان شده بجایزه این خدمت حکومت خراسان خواهند یافت و حامل این قرآن شریف را تعلیم کرد که شب هنگام راه پیموده وضعی کنند که خود را گرفتار کشکچیان سرا پرده خود شهزاده محمود نماید تا تیر مدعا بر هدف نفاذ است افتد چنانچه فرستاده او در کنار پل مالان گرفتار پاسبانان شهزاده مذکور گشته نزد شهزاده اش بردند و او رقيمه مزبوره را مطالعه کرده هراسنال شد و با سردار حمدا کرم خان کشته از وی صلاح کار جست و هر دو تن این سخن را حمل بر صدق کرده رأی زدند که خود را از ان ورطه بیرون کشند و امیر علیخان و حسن خان که از جانب شاه ایران مامور با عانت شهزاده بودند ازین کید آگاه شده هر چند سوگند یاد کردند که (۳) این سخن از حیله و شید(۳) است شهزاده را باور نیامده بسیاق اذاجاء القدر عمى البصر، در همان تاریکی شب با شهزاده شيد مكر فيروز الدین و شهزاده کامران برادر و پسر خویش زه سپروادی در لنج و تعب گردید و راه فراز جانب بوره گبو توخان پیش گرفت و از انجا برادر و پسرش را گسیل در گاه اعلیحضرت فتحعلی شاه کرده خود روی امید بسوی بخارا نهاد و شهزاده وجه قیصر بازمان خان از گریختن ایشان خبر یافته با جمعی از شهر هرات بیرون گشته با امیر علیخان و حسن خان و جمعیت ایشان در اویختند و خون اکثر از تبعه هر دو تن سردار را بریختند و بقیه السیف با سرداران خویش ره نورد بادیه هزیمت شده جانب قاین رفتند و اعلیحضرت شاهزمان که برای دفع این غائله از کابل راه برگرفته بود وارد هرات شده زمانخانرا از تدبیری که اندیشده و شهزاده محمود را از مملکت بیرون کشیده بود مورد الطاف شاهانه فرمود و از انسوی شهزاده محمود وارد بخار اشده با شاه مراد بی حکمران بخارا ملاقات کرد و اعزاز و اکرام یافت و ازین