Page 472

(٤٤٤) ( جلد سوم ) ( شرح مبایعات اعلیحضرت امير عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) و گمان شده هر چند جنرال مير عطا خان تسلیت داده استمالت نمود باقوام القای نظام الدینخان که روی از دولت برتافته در آن کهسار قرار گرفته بود هدایت نقدند تا که همه دستخوش قتل و تاراج شده مساکن ایشان از صدمۀ آتش زدن خراب و ویران گشت از کوه جهالت فرود آمده اطاعت ورزیدند و نظام الدین خان از آنجا فرار کرده در دیگر کهسار رفته روزییکنت و بدبار بسر همی برده آتش فتنه افسرده شد ذکر مذاکرات قاضی سعد الدینخان با افسران کپتن انگلیس که از راه منصفی و ممیزی مامور تعیین حدود سرحد افغانستان شده بودند ذکر مذاکرات قاضی سعد الدین خان با افسران کپتن انگلیس چون قاضی سعد الدینخان از نوشکی چنانچه از پیش وعدۀ ذکر آن داده شد با کپتن دولت انگلیس حرکت کرده روز چهار دهم ماه محرم سال ۱۳۰۲ هزار و سه صد و دوی هجری وارد قلعۀ فتح واقع علاقه چخانسور شد و از آنجا تا انجا مذاکراتی که در بین او و افسران کپتن دولت انگلیس بپای رفت اینست که انگلیسان در باب موضع دزدقی از حق افغانستان گفته باد اظهار کردند که غصباً بتصرف پسر امیر قاینست و همچنین در موضع كيك رمان رانند که دولت ایران از حد خود تجاوز کرده است و قاضی سعد الدینخان بمصداق اظهار آنان از بهر قلعه یوا که بخاک افغانستان و حال از خاک اماشته گشته است گواه حق افغانستان بود آن ساخته بانگلیسان نشان داد و ایشان از آنمهر مذکور موفق تر از افغانستانش شمردند و نیز مکشوف داشتند که باندازه دو فرسنگ از زمین نی زار که آنطرف تخت شاه واقعست و طبق نقشۀ گلدسمت حق افغانستانست مکرار عدم تصرف کار گذاران افغان در دست رعایای ایرانی افتاده است و قاضی سعد الدینخان در جوم آب این بیان انگلیسان لب بپاسخ کشوده گفت از سبب شورش و نزاع خانگی امرای افغانستان تصرف آن در عهده تعویق افتاده است و این عدم تصرف مانع ملکیت نمیشود خاصه در وقتیکه تعیین حدود تمیز ممیزان دولت شوم و انگلیسان این بیان او را تصدیق کرده ضمناً اظهار نمودند که از در آمدن این زمین بدست افغان چرا کام مردم سیستان ایران نیها دا کرشام اران جهت زیست دواب و مواشی رعایای خویش از اعلیحضرت والا التماس واگذاشتن آنرا نماید خواهش او بپدر نخواهد رفت و او در جواب این مقوله او گفت که از گذاشتن و فرو هشتن آن پیش از اظهار آگاه نیستم اما اینقدر میدانم که در تعیین حدود وتشخيص خالصه کین افغانستان و ایران که گلدسمت معین برده است اگر دولت ایران تجاوز را جایز شمارد و اعلیحضرت والامیردم افغانستان را از پرسش باز بدارد هر آینه قتال بزرگ روی خواهد داد وا کنون از ممانعت اعلیحضرت او در تصرف دولت ایران مانده است وانگلیسان از راه دوستی بپاسخ این کلام او اظهار کردند که چگونگی ابعد و دو نقاط را بیسرای گلدزمند آگهی داده بر وفق اجازت او و امر اعلیحضرت والا بنصب علايم وتعيين نقاط فاصلة الحدود نیز پرداخته خواهد شد و هم درین منزل هزار روپیه انگلیسی از مردم گرمسیر که اشتران خود را باهالی کپتن کرایه داده و از عرض راه گریزانیده بودند بعنوان جرم گرفته بافسران کپتن سپرد و صد و بشوق از عریضۀ قاضی سعد الدینخان حسن خدمت گذاری و صداقت شعاری آخوند زاده فقیر محمد خان که چند نفر از اشتران و بکراس اسب کپتن انگلیس را که از غفلت خود ایشان مفقود شده و او دستیاب کرده و بانگلیسان سپرده قبول جایزه و انعام ایشان را نموده و ادای تشکر و دعای دولت اسلام را بتقدیم رسانیده و پاسخ داده بود که از کثرت احسان صاحب دولت خویش چیزی احتیاج ندارم بگوش دادنیوش اعلیحضرت والا رسیده مورد تحسین گشت و از بنو روزنامه رفته کار او بلندی گرفته منصب سرحد داری و حکمرانی آنولایت را از دولت یافت چنانچه مذکور شده می آید انشاء الله تعالى و هم درین اوقات عرض سردار میر افضل خان مشتمل برعفو تقصیر او و اجازت خواستن مراجعتش از ایران در مملکت افغانستان بپایۀ سریر سلطنت رسیده چون در بطن والدۀ شهزاده عبدالله جان ولی عهد امیر شیر علی خان مرحوم بود امر اعلیحضرت و الارا چنانچه در تضاعیف وقایع سال هزار و دویست و نود و هفت هجری اواخر جلد دوم این نامه فرخنده بشرح رفت بگوش قبول جای نداده از مملکت بیرون رفت