Page 470

(٤٤٣) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) مردم بائی زائی از دست برد او حال خود را در تباهی دیده طالب امان شدند و ده روز مهلت خواستند که مقول خانرا از علاقۀ خود بیرون کشیده بآموخد مذکور از قتل و تاراج ایمن باشند و پس ازان رشتۀ اطاعت بگردن نهاده بذرای حکم پادشاهی شوند ومحمد اکبر خان مسئول بائی زائیها را قبول کرده دست از جنگ باز کشیده مترقبانه درنك كردو ازین امر مقول خان بی سامان گردیده برادر خود را با دوصد تن سوار و پیاده بقلعه دست در موضع مرزی چینه گذاشته خودش از بیم اینکه مبادا دستگیر شود از راه فرار در قلعه کری در آمده پناه گزید و پس از دو سه روز در آنجا نیز توقف نتوانسته از راه بیقراری و عدم توان استواری و پایداری فرار وادی گمنامی شد و عیال و اطفال و منسوبان فیض طلب خان وشجاع خان و سید محمود کنوی که روی از سعادت اطاعت امر سلطنت برتافته در مرزی چینه جای گرفته بودند از گریختن مقول خان که نیروی بازوی امید ایشان بود شکسته خاطر و گسته عنان شده جانب موسی خیل ومنی قرار اختیار کردند و آن کوهستانرا از شور و فغان آرام و آسوده ساختند و رفع مواد فتنه آن مفسده جویان و رفتن و جود ایشان از خاك افغانستان وغيره عوائق كوهستان جلال آباد و لغمان بفرجامغان انشاءالله نگارش یافته می آید وقایع سال هزار و سه صدو دوی هجری صلم در روز اول ایشان افواج پادشاهی که راه سرزنش و گوشمالی مردم شگیالی و درۀ نوری بر گرفته بودند بمحاربه گرائیده ده تن از باغیان را مقتول و هفت تن را مجروح ساخته دو تن از ایلجاریان لشکر دولتی کشته و چهار تن زخمدار گشتند و پس ازان در روز یکشنبه ششم ماه محرم جنرال میر عطا خان با افواج نظامی و توفخانه حمله کرده مردم شگیالی و درۀ نوری و غیره مردمی را که از راه یاری و مددکاری بایشان همعنان شده بودند از پیش برداشته و بسیار تن را خون ریخته رایت فتح برافراشت و قلاع و مساکن ایشان را بآتش زده تمام بسوخت و روز دیگر بامردم پیه کوت همدم رزم کرده در وقت آراستن صفوف جنك چهار تن از بزرگان درۀ نور سكنۀ موضع مذکور قرآن شریف را بر سر گرفته از در آیت زد جنرال میر عطا خان آمده بشفاعت و وساطت قرآن امان خواستند و او رعایت کلام مجید امان داده بامر اعلیحضرت والا که بنامش شرف اصدار یافت بزرگان ایشانرا از طریق اطاعت ارسال پیشگاه حضور اقدس نموده پس از مراجعت ایشان دیه خون کشتگان و کفاره زخمداران را با وجوه دیوانی حصول کرده همه را چنانچه باید مطیع و منقاد ساخت و همچنین سردار گل محمد خان حاکم لغمان مردم آتوب و چلسكاه و نویا و چندول را سرزنش سخت نموده همه در مغارات کوه پناه گزین شدند و از آوازۀ گوشمالی یافتن و فرار کردن آنان مردم فراجغان که از راه فرار داخل کوهستان کافرستان چنانچه از پیش مرقوم گشت شده بودند نیز از طریق اطاعت نزد حاکم تگاب آمده هفده تن گروکان داده سرخط فرمان نهادند و او گروگان ایشانرا روانۀ حضور اقدس نموده اعلیحضرت والا از طریقۀ خطا پوشی و جرم بخشی همه را خلعت عطا کرده ایشان در ازای این احسان بر هر خانه مخروبه باسم لعل بها گذاشته و رخصت انصراف یافته باز گشتند و مقارن اینحال جنرال میر عطا خان که در درۀ نور چنانچه آنفاً مذ کور شد نظم ونسق پاد از آنجا بافواج قاهره روی سرزنش بسوی قوم موسی خیل و منی که سید محمود با عیال و منسوبانش از راه فرار در آنجا رفته پناه گزیده بود آورده چون وارد علاقۀ پشد شد یکصد و سی تن از بزرگان آن نواحی بتوسط ملك محي الدينخان موسی خیل و ملك عظم خان تیرائی وارد اردوی پادشاهی گردیده بخلع و عطای میهانی سرافراز و شادکام گشته مأمور قلع وجود سید محمود شدند و همچنین چهل و چهارتن از مردم جبار خیل منی حاضر لشکرگاه شده و نوازش یافته وثیقۀ اطاعت و انقیادداده مراجعت کردند و سید محمود از مشاهدۀ اینحال عاقبت خود را وخیم (۱) دیده از آنجا با عیال و تعلقاتش راه فرار بر گرفته در موضع غوشاه واقع قرب ناوگی رفت و از خوف در آنجا نیز توقف نتوانسته روی بامید خاك مقبو ضه دولت انگلیس نهاد و در نزد کارگذاران آن دولت سپه بر طائپه اظهار حال و خواهش نفقه عیال کرد و ایشان بلحاظ اینکه از ندلت رو بر تافته و فواج دوستی در بین دولتین قایم و استوار است بدریعه مکتوب وقایع سنه ۱۳۰۲ هجری صلم (۱) وخیم دشوار و گران و بد گوار