Page 178

(۱۷۱) ( جلد اول ) ( ذکر وقایع عهد سلطنت دومی شاه شجاع ) ( سراج التواريخ ) غریب که داخل افغانستانست در زیر فرمان شاه شجاع بوده امر وزارت غریبه بعهده سردار محمد اکبر خان باشد و دولت انگلیس امیر دوست محمد خان را بعزت و احترام در کابل رسانیده همينك الی پزده ديسركه بشراکت يكديگر بانها کار وزرات را بکنند مختار بوده کسی دیگر را حق مداخلت نباشد و دوازده لك روپیه چهره شاهی از دولت انگلیس بالفعل تسلیم شده بعد ازین سالی دولك روپيه بسبيل استمرار از دولت برای خود سال بسال رسيده انكارد و سردار سلطان احمد خان از بیانات او بفراست دانست که هر چه از وی بخواهد چون بجان رسیده است خواهد داد سخنان او را پذیرفته گفت در ازای آن که سردار محمد اکبر خان متحمل بار وزارت میشود حال سی لك روپيه را دولت انگلیس داده بعد ازین چهار لك روپیه در هر سال ارسال دارد و صاحب ناسخ التواريخ نسبت خواهش اینوجه را بسردار محمد صدیق خان کرده همچنین تمامت احوال مذکوره را بعوض ماه شوال در ایام ماه رمضان نوشته است وحال آنکه عبدالله خان اچکزائی در روز بیست و هفتم ماه رمضان زخم یافته که بنده نگارنده قصة محاربه روز مذکور را با تاریخ فوت او از لوح مزارش که بسنگ کنده اند از پیش ثبت کتاب نمودم و صاحب تاریخ مذکور نیز همه وقایع را چون از نوشته لفتنت ایری منصبدار توپخانه وقورخانه انگلیس که در کابل حاضر بوده وبخط خود مرقوم نموده ترجمه و ذکر کرده است مطابق واقع پس از جراحت یافتن عبدالله خان رقم کرده است که گویا ماه شوال را سهوا سراسر رمضان نگاشته اما است بهر حال مگناتن از عدم قدرت از خواهش کایه سردار سلطان احمد خان سر باز زده گفت اکنون اینقدر وجه مقدور نیست اما دولك روپيه بر خزانه حواله داد و اواز عدم بارگیر و عده حمل و نقل آنرا بشب دیگر گذاشته مراجعت کرد و مگنا تن این سخنان را در کمال بچارگی گوش کرده هم در طیكه بپرداران افغان مینهاد هم از بیم و هم از خجلت از این کاشیان پوشیده میداشت و با اینکه تر بود و لارنس و جمعی دیگر بفراست دانستند که افغانان باو ترکتازی خواهند کرد سر از سخنان سردار محمد اکبر خان بر تافتن نمی توانستند و شب دیگر سردار سلطان احمد خان با سردار محمد صدیق خان برادرش بسواد دید سردار محمد اکبر خان بیست نفر اشتر آورد و گندم بار کرده در جپها وقی انگلیسان برده عوض آن دولك روپیه را بار کرده بشهر فرستادند و خود با برادرش مگناتن را دیده وثیقه عهد ی را که جدید در بین اظهار و قرار داده شده بود از وی در خواست کردند و او بخط حت ترسیده چند سطری بعهدنامه جدید نوشته و مهر بر نهاده بدیشان سپرد و ایشان خط را گرفته بعد گفتند که همچنین ملاقاتیکه در میان ما و شما دست داد میباید با سردار محمد اکبر خان نیز یکدفعه ملاقات کنید تا رشته عهد محکمتر شود و بنیاد دوستی استوار تر گردد و مکنا تن پاسخ داد که ظاهرا ملاقات ما با سردار محمد اکبر خان که شما و نواب محمد زمان خان و دیگر بزرگان حاضر نباشند چون نامهای شان در عهد نامه اول در جست از راه حزم دور است بلکه باعث کینه و عناد دیگران خواهد شد زیرا که ازین سخنان که در بین ما وشما و سردار محمد اکبر خان گفته و پذیرفته شده است آنان خبر ندارند پس باید که شما رفته از دیگران مکشوف بنام من گرفته روانه دارید که ملاقات تنها با سردار محمد اکبر خان مورث قطع رشته منازعه و باعث وصل طریقه مصالحه است یا او ملاقات کنید تا از ملاقات او با من دیگران رشك نبرده ایمن شوند و سردار سلطان احمد خان با برادرش بشهر باز گشته سخنان مگناتن را نزد سردار محمد اکبر خان يكايك بگفت و چون مکشوف داشتن این سر مطبوع دیگران نبود هر دو تن باهم قرار دادند که اول در سراین مطلب بادیگران سو کنند در میان نهاده بعد بنائب امین الله خان ابراز کنند و از و نوشته بنام مگناتن حاصل نموده مهر دیگران را نیز بران نهاده نزد مگناتن بفرستند چنانچه پس از انجام نمودن این قرار داد بنائب مذکور اظهار کرده خواهشات مگناتن را در باب او که با محبوس نمایند و یا بدست انگلیسانش دهند که هلاکش سازندوی بگفتند و عهد نامه مگنا تن را که مشتمل اینگونه فقرات و جدید نوشته بسردار سلطان احمد خان داده بود بر آورده بهمگنان نشان دادند که اینک عهد نامه او تادل شما با ما راست آید و گمان نکنید که ما بر خلاف شمائیم و از میان نائب امین الله خان از دیدن حالت خود در عهد نامه مجدده مکنا تن سراسیمه گشته سر خویش را برهنه کرده همچنان باسر برهنه از سرداران چاره کار جست که ایشان چه عزم دارند و وی چه کند و ایشان اظهار مافی الضمیر که دستگیر نمودن مگناتن و آوردن امیر کبیر بود کرده اور اتسلی داده مطمئن خاطر ساختند بعد مكتوبى بر طبق خواهش