Page 176

(١٦٦) ( جلد اول ) ( ذکر وقایع عهد سلطنت دومی شاه شجاع ) ( سراج التواريخ ) گفته و پذیرفته شده است الان سردار محمد اکبر خان که تبدار و بيفصل مصالحه نشستن وسخن گفتنش دشوار است وبدون او انعقاد رشته معاهده قرار نمی گیرد پس میباید سردار سلطان احمدخان بوکالت اوحاضر مجلس شده رشته عهد منعقد گردد وسردار محمد اکبر خان پیام داد که من از فضل خداواند صحت دارم شماو سران و سردا رانیکه سخن درباب صلح با هم گفته و شفته و سخنان یکدیگر را پذیرفته اید در موضع معینی انجمن شوید که من نیز حاضر شده دشمنی را بدوستی مبدل وشرائط عهد را مسجل سازیم خلاصه مجلس آراسته شده سخن بدان قرار گرفت که دوستی دولت انگلیس بامردم افغانستان و حکمران ایشان دولتی باشد نه شخصی تا اگر احدی که خود را دوست دولت انگلیس گوید و یا افغنه راه عداوت و خصمی پوید دولت انگلیس حمایت و معاونتش نمیکند مثل شاه شجاع که بادولت انگلیس دوست است و با افاغنه دشمن میباید که اوازین مملکت رشته تعلق بریده بهند رود وا کر از رفتن در هند سر باز زند از خطر مالی و جانی هرچه بوی رسد دولت انگلیس را مداخله و ممانعتی نباشد و سپاه انگلیس از افغانستان بیرون شده بدون خواهش افغانان که آنهم برای دفع دشمن بیرون از مملکت باشدپانهاد خاک افغانستان نشود و درصورت خواستن و آمدن فوج انگلیس در افغانستان هرگاه ضرور شود چون در حقیقت ونفس الامر حمایت افغانستان محافظت هندوستان است تنخواه و مواجب اینجنین سپاه را از خود داده بدون از جلوده و خوردنی تکلیفی برافقان نباشد و آنراهم بواسطه اشخاصیکه مأمور تیه رسانی از مردم افغان میشود نقد بهاداده واو از مردم افغانستان خریده بسپاه انگلیس بدهد دیگر بجز آنرا یگان بخواهش هیچ چیز اقدام وشتاب نکنندوراه تجارت انگلیس بژرف مملکت افغانستان مسدود بوده بدون اجازت سرخیل مردم افاغنه ازمال التجاره چیزی نفرستد دیگر هرکه از مردم افغانستان از راه مخالفت پانهاد مملکت دولت انگلیس شود و یا برده انکالیسان باد چیزی جهت کفایت امر معاشش ندهند وا کرباز اراده مراجعت افغانستان نماید نگذارند که بیاید واکر دولت روس وغیره بخواهند ازمملکت افغانستان بعزم هندوستان عبور کنند دولت انگلیس وجه نقد واسلحه بقدر کفاف مدافعه ازخود بافاغنه داده و افاغنه بممانعت پرداخته راه عبور ندهند وا کنون که لشکز انگلیس در افغانستان است همه روزه آزوقه انگلیسان را مردم افغان رسانیده نقدانقد بهای آنرا ازایشان بستانند وانگلیسان نامعروض جهاونی وسنگر را پرداخته بافاغنه بسپارند فقط واین عهدنامه را مکناتن وتربور وميجرپارتس ومكنجى وغيره که حاضر مجلس بودند پذیرفته باواميرية سردار محمد اکبرخان وسردار سلطان احمد خان و سردار محمد عثمانخان ونائب امین الله خان ابو کردی ومحمدشاه خان بابکر خیل وملا مؤمن غلجائى وغيره بدون از نواب محمد زمانخان که حاضر نبود مکناتن بخط خود ولفظ فارسی نوشته مهرخود و دیگرانرا کرده بسردار محمد اکبرخان سپرد والتماس کردکه سردار سلطان احمدخان تحت افواج مقیمۀ بالاحصاررا دعون آسیب بجهاونی رسانیده بعد جهاونی را خالی کرده وا گذار شویم واین ملتمس او باجابت مقرون شده سردار سلطان احمدخان مأمور کشته روز دیگر سردار موصوف باپنجهزار سوار افواج انگلیس را از بالاحصار راه دروازۀ شاه شهید بیرون کشیده راه جهاونی برگرفت و در مجبال زیاده بربست هزار غازی بهر دو جانب راه به تردد و اسب تازی پرداختند و سردار سلطان احمد خان سبب گردش وازدحام را ازایشان پرسیده گفتند تماشا میکنیم ودیگر کاری نداریم خلاصه چون روز بیگاه شده بود بجهاونی رسیدن نتوانسته شب را در بیرون بالا حصار وبدر راه بهیاس وهراس گذرانیده بوقت سپیده دم روز دیگر راه بر گرفتند وسردار سلطان احمد خان پهلو بپهلوی شان اسب رانده چون بقرب جهاونی رسید دفعۀ شور وغوغا از عقب بالا شده فوراً معاودت کرده دید که گروه غازیان بساقه لشکر مجهور گشته توپ را بازحماد رانیکه بر عراده آن بسته بودند کشیده و می کشند وسردار سلطان احمدخان از مشاهدۀ اینحال برآشفته روی از غازیان را بضرب شمشیر از پادرآ ورده همه را اثرترکناز بازداشت وبکمال زحمت انگلیسان را بجهاونی رسانیده خودنیز داخل جهاونی شده مکناتن را ملاقات نمود واو چند تن دیگر از افسران افواج انگلیس را خواسته در مجلس ملاقات باسردار سلطان احمد خان خلوت گزید ودروازۀ حجره را که دران نشسته بودند بربسته محافظ بداشت