Page 149

(١٤٢) (جلد اول) (ذكر وقایع عهد امارت امیرکبیر) (سراج التواریخ) که میران سند را بروفق امور مرکوزه خاطر خودها داخل معاهده کرده شرائط عهد را باایشان موثق نموده بعد برطبق معاهده که باشاه شجاع و مهاراجه رنجیت سنگهه نهاده اند مبلغی ازمیران سند برای هردو سرکار از ایشان بگیرند و میران سندبه نخست سرباز زده تهیه اسباب جنگ پرداخته آهنگ عصیان کردند که شاید افسران وصاحبان انگلیس از ازدحام ایشان خائف وهراسناك گشته از امریکه پیشنهاد ضمیر دارند باز گردند ولیکن بخلاف پندار آنان افواج انگلیسیه در جنبش آمده از بحر وبر رهسپر میدان حرب شدند و میران سند از مشاهده اینحالت ناچار طریق اطاعت بر گرفته ریقه انقیاد بگردن نهادند وشروط معاهده دولت انگلیس وشاه شجاع ورنجیت سنگهه را برعهده نهاده بیست و هشت لك روپیه ادا نموده دیگر امری را مکلف نشدند و شاه شجاع بر طبق پیمانیکه کرده بود ذکر توجه از مبلغ مذکور پانزده لك روپیه را بکار گذاران رنجیت سنگهه سپرده سیزده لك را تحویل خزانه خود فرمود شاه شجاع ذکر توجه شاه شجاع ازشکار پور از شکار پور بمعاونت لشکر انگلیس جانب قندهار جانب قندهار در سال ١٢٥٥ هزار ودو صد و پنجاه و پنج هجری مطابق روز بیست ودوم ماه فروری سنه ١٨٣٩ هزارو هشتصدو سی ونه میلادی بدریعه آکلند کورنرکشور هندسرولیم هی مکنتان بوزارت شاه شجاع مأمور گشته از راه معاونت چند فوج پیاده و سوار از دولت انگلیس که بسه هزارو سه صد و پنجاه تن سپاهی میرسید با شاه همراه شد و شاه پوه اندید او چند دسته فوج سواره و پیاده بسالاری شهزاده محمد تیمور از راه پنجاب و پشاور جانب کابل کاشته خود باسپاه انگلیس وشش هزار تن لشکر خویش که جمله پانزده هزار و سه صد و پنجاه مرد میرسیدند از شکار پور راه قندهار پیش گرفت و از عرض راه دره بولان محراب خان بلوچ را بذریعه فرمان طلب حضور کرد و آن سر مست باده غرور سرباززده از شرفیابی رکاب شاهی تقاعد ورزید بلکه دزدان بلوچیه را نگاشته مال ومواشی و بانهاد کاران دورا بسرقت همی بردند و آخر الامر مردم بلوچیه منطقه افغانستان بمکافات شرارت خود شان گرفتار گونه گونه عقاب شدند که انشاء الله در موقعش مذکور میشود وشاه شجاع ازراه دره بولان اسپ عزم رانده چون وارد موضع کدنی واقع فاصله سی گروهی قندهار شد سردار کهندل خان سردار رحمدل خان وسردار مهردل خان برادران خود را بادیگر سران و اعیان قندهار ولشکر جرار بمدافعه فرستاده خود بمحافظت شهر و اطراف پرداخت وایشان اسپ رانده بقلعه فتح الله خان واقع سه گروهی اردوی شاه شجاع رسیده اقامه گزین شدند ودست بکار برده اول آب را از لشکر انگلیس که باشاه شجاع بودند بازداشته چند روز در همان فرود گاهش از حرکت مانع گردیده نگذاشتند که قدم پیش گذارند چنانچه هر روز برایشان تاخته بیامرد و مرگ خاك هلاك انداخته بلشكر گاه خویش مراجعت میکردند ومال و مواشی ایشان را که از عسکرگاه بیرون می بود بغنیمت میآوردند و از جمله کدو خان مهمند درروز ورود منزل مذکور از دیگران پیشتر تاخته يك زنجیر پیل خود سرولیم هی مکنا تن را غنیمت بدست آورد و آخر الامر سرداران از حمله های پی در پی که کردند و انگلیسان را بستوه آورده جرأتی از ایشان ندیدند آهنگ شبیخون کردند که درتار یکی شب یورش برده همه را مستأ صل سازند و افسران لشکر انگلیس از غنیم شان آگاه گشته بمحافظت اردوگاه خویش پرداختند و کسانیرا که بکنار ارد و خیمه برافراشته بودند در عسکر گاه در آورده مترصد حمله سرداران نشستند وسرداران نظر بپاس داری وحفاظت واستواری لشكريان انگلیس وهم بواسطه اینکه حاجی خان کاکری همچنان که باهری سنگهه در محار به دره خیبر طرح موالفت وموافقت چنانچه رقم شد انداخته بمکافات کردارش اخراج البلد گشت درینجا نیز روی دل بسوی شاه شجاع نهاده باپیروانش گریخته باردوی انگلیس ملحق شد و سرداران از غنیم زده یگان داشتند با زمانده بلکه ازراه هزیمت بقندهار مراجعت کردند و همچنین تاج محمد خان کاکری از سرداران روی بر تافته شباشب با سوارانش جانب لشکر انگلیس راه بر گرفت و بنزديك اردوی شان رسیده شب را بسر برده بامدادان باردوی مذکور پیوسته باریاب حضور شاه شجاع شد و او بخطاب نصیرالدوله کیش مخاطب نموده از انجا کوچیده در قلعه فتح الله خان بجای سرداران فروکش کرد و ازین سوی سردار کهندل خان بعد از رسیدن برادرانش عیال وتعلقات خودها را از قندهار برداشته با پانصد سوار روی امید بسوی شاه قاجار که بمحاصره هرات