Page 1162

( ۱۱۳۲ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعليحضرت امير عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) مأیوس علیحضرت سراج الملة و الدین امير حبيب الله خان نوروز خان مذکور را بدار و بشکرابر خواهش جای از نقره تحت مهر منور را کرده بمرام واصل نساخت تا که اعلیحضرت ممدوح تن بآرا چنانچه در جلد چهارم این کتاب نگار داده خواهد شد بذل وعطا فرمود ومقارن اینحال سوق محمد افضل خان کپدان مقیم کتراب را پیاده حیوه از دست ساقی اجال لبریز و مالامال گردیده در روز بیستم صفر و داع اینجهان کرد و جسدش را بموجب وصیت خوداو حمل و نقل داده در موضع تیران دفن کردند و همدر خلال این احوال اعداد وافراد پیادگان فوج نظام نجیبی شب روز در جایهای مردم هزارة جيرستان سرزده در آمده زنان نامردم راچون زوجات خویش در آغوش کشیده مباشر امر قبیح ومذموم و ممنوعیکه نبایست کرد میشدند و حضرت والا از عريضة وقایع نگار آنجا برماجرا واقف گردیده با فسر فوج مذکور را فرمان کرد که دست سپاهیان را از ارتکاب این فعل نامشروع بازدارد تاخدا و خلق او را از کردار زشت خود نیاز ارند وهتك عصمت ناموس رعیت بیجاره نکنند واز جمله قبل از آنکه این منشور پرتو افکن وصول شود فقیر و پادشاه و میر باز نامان از پیادگان فوج مزبور رخصت رفتن در خانه خویش حاصل کرده چون در زير ( كتل خون )رسیدند ضعيفۀ را که از جیرستان بعزم خانه خواهرش راه مالستان می پیمود بجور وا کراه باخود برداشته بماد تیکۀ هزاران زن و دختر هزاره را از ابتدای متصرف شدن اماکن و مساکن ایشان تا اینوقت بدینمنوال فروخته بودند در کابل آورده بشخصی بفروختند و بآهنگ قبالۀ نوشتن بیع آن در محکمۀ شرعیه نزد ملا عبدالرحمن خان قاضل وم شدند و او قباله خرید زوجۀ مذکور درا از سپاهیان مسطور خواسته ایشان از نمودن قباله عاجز آمدند و آن زن نیز زبان بجزع وفزع کشوده ماجرا نزدقاضی بازداشت وقاضی او را از دست آن جور پیشگان برآورده مطلق العنان فرمود و او قاضی رادعا وثنا گفته بامال باخته شده ناباخته راه موطن ومسكن خویش پیش گرفت و همچنین میرزا سعید محمد نام عامل جیرستان که بخيانت وخسارت ذمۀ عمال دولت ورعيت کرده و چنانچه گذشت محبوس طلب کابل شده بود خود را بلین و لعل و دادن رشوت بهانه تاخاص و پریشان کار چندی از آمدن در کابل معطل داشته دست بتکرار و اصرار افعال ناشایست که بسیار کرده بود بزد واز جمله زوجة على شیرزوار نام را که شوهرش در زمرۀ بزرگان هزاره جیرستان بزندان کابل گرفتار افعال و اعمال خویش بود بمال و منالش از خانه بر آورده در حجرۀ خود برد و مدتی شب بباشرت و روز معاشرت با او بسر کرد و پس ازان زوجۀ اجنبیۀ را که با او هر گز معرفت نداشت و نمی شناخت مادر او قرار داده از نزووی قباله بیع آنز را که در حیوة شوهرش متصرف شده بود بمهر قاضی بگرفت و همچنین زوجۀ قربان نامی را که شوهرش در خانه سالی نامی از قوم خود گذاشته خویش از راه بی نوائی در دیگر جایی تحصیل قوت رفته بود میرزا سعید محمد خان مذکور ایقون را نیز بقهر وعنف بحجره خویش در آورد وحالی نام را که زن باسر شوهرش بخانۀ او روز بسر می برد بدووی قرارداده قباله بیع از اقرار و اعتراف حالی حاصل کرد و پس از پنج ماه شوهر او حاضر آمده نزد میرزا سعید محمد خان شد و زن خود را جویا گردیده اوبش محبوس کرد وبجور وا کراه طلاق نامه گرفته بعد رها داد و محمد نبی خان مالستانی محضر هر دو قضیه را بمهر قاضی جیرستان حاصل کرده و میرزا سعید محمد خانرا بفرمانیکه شرف صدور یافته و اجرای آن چنانچه انفا اشارت شد معطل گردیده بود محبوس و با محضر مسطور کابل در گاه سیاست و معدلت پایگاه نمود و همدرینوقت ملا خواجه محمد خان قاضی محكمة شرعية ارز كان يكهزار ونهصد وچهل و نیمروپیه از محصول چای یکهزار و دویست و نود و سه تن زنان و دختران و پسران مردم هزاره که در محکمۀ آنجا فروخته وقباله شده بودند بامر و فرمان حضرت والا که در بیکه بهای هر يك را چنانچه گذشت محصول بیت المال قرار داده بود ارسال و تحویل خزانه کابل نمود و همدر خلال این احوال زوجه حضرت قلی نام شیرغان بی اجازت شوهر خویش از خانه بر آمده راه موضع خواجه (دو کوه) پیش گرفت و در خانه قوشه نامی که با اوسر لعشق داشت در آمد و شوهر وطورۀ نام برادر آن زن بشخص و تجسس برخاسته واورا درخانه قوشه یافته برادرش در قتل وی اقدام کرده بتيغ غيرت هلا کش ساخت وحضرت والا