Page 1152

(۱۱۲۲) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) پس بکرسی نشست و پس از چند دقیقه نشستن هر دو تن ملکه و ملقب زاده با هم وداع کردند و ملقب زاده شرحی از روش نیکو و مهمان نوازی دلیو که علیا حضرت ملکه معظمه و کار کنان سلطنت و امنای دولت و عظمای ملت نسبت بدو بپای رده و بجای آورده بودند زبان رانده گفت که دولت انگلیس نظر باین اطوار و کردار دوستانه که با من کرده خوشنودم نمودند همبشه در امور خارجہ بار و یاور و مشیر دولت و ملت افغانستان خواهند بود و تفکر و تخیل خود را مصروف و مبذول ارتفاع و ارتقای دولت افغانستان خواهند نمود و یقین دارم که این آمدن من در انگلستان باعث استحکام اتحاد دائمی دولتین خواهد شد و طریقی آمد شد در بین جانبین کشوده خواهد گشت و این گفتار شہزاده در طبع ملکه مطبوع افتاده زبان نوید کشاد و گفت که من از صمیم قلب دوستی و ترقی دولتین را خواهانم و پس ازین گفته ملکه شہزاده آزاده باشہزادگان انگلیسه که از راه پذیره کرده آمده بودند در حجره دیگر تشریف برده بعد از صرف قهوه و چای از جای برخاست و شہزادگان حاضره تا پای کالسکه راه مشایعت پیموده بعد شہزاده همچنانکه تشریف برده بود بمنزل خویش باز گشت و روز یکشنبه بیست و هشتم محرم را بدون سیر و گردش در منزل بسر برد و در روز بیست و نهم ماه مذکور علیا حضرت ملکه معظمه ازوی خواهش عکس وی را نمود و شهزاده موصوف در دکان عکاس خانه مشهور و معروف لندن که مخصوص عکس گرفتن شهزادگان است تشریف برده چند قطعه عکس تمثال خویش را برداشته برسم تحفه نزد علیا حضرت مذکوره که خواهش کرده بود فرستاد و از عکاس خانه راه تماشای عجائب خانه که تصاویر و اشکال سلاطین و حکمای سلف چون فرعون و افلاطون و پادشاهان اروپا را در ان نهاده اند بر گرفت و همه را بمجسمه افلاطون که از عقیق سرد کردن آنرا بدون سائر جوارح و بدن ساخته اند نیک مشاهده نمود و در این عجائب خانه کتاب خانه زر کیرا که قریب یک کرور و پنجاه لک کتب از تصانیف علماء و حکماء و دانشوران سلف و خلف در ان فراهم کرده اند نیز دید و علماء و مصنفین حالیه که کتابی را جدید تالیف کرده بطبع میرسانند يك جلدرا از روی خیبره در ان بیادگار میگذارند و نویسنده زیادی درین کتابخانه مشغول اخذ مضامین و انتخاب امور دانش آگینند و همه را استنباط نموده برای حصول علم صنائع و منافع بشریت می نویسند خلاصه شہزاده پس از تماشای کتابخانه مذکوره در منزل بازآمده روز سه شنبه سلخ محرم کرنیل تالبوت ترجمان تصویر افلاطونرا که از گچ ساخته با کلمات چندی که از لفظ یونانی بالفظ انگلیسی ترجمه کرده بود تقدیم حضور شہزاده نمود و شہزاده از یوم چهار شنبه غره ماه صفر تا روز دوشنبه ششم آن بیرون از گردش و سیر شہر لندن مباشیر امری که قابل تحریر باشد نشد که از روز مذکور ببعد در موقعش رقم میشود انشاء الله ۱۱۴۰ ( ذکر وقایعی که در تضاعیف سوانح مذکوره در افغانستان وقوع یافت ) ذکر وقایع افغانستان وازین سوی شہزادہ سردار حبیب الله خان پذیرفته عریضه در شب غره ماه صفر اجازت آویختن تمغای مکمل بالماس که در خلال را که مہین بانوی مشکوی حرم محترم شاهی مادر ستوده سیر شهزاده محمد عمر خان در روز دهم احوال ذیحجه باسم عیدی بوی داده بود از حضرت والا التماس نمود و حضرت والا بخامه خاص همچنانکه قبل برین چنانچه مسطوره سردار گذشت برای او که از جلال آباد قدری کیله در کابل بحضور انور فرستاده نوشته بود رقم کرد که از خداوند تبارك نصر الله خان و تعالی ببرکت رسول اکرم صحت نور چشم را میخواهم که برکت دبی و دنیائی برای او و اولادش عطا کند و از روی داد عمر و جوانی بهره مند و برخوردار نماید من از شما راضی ام خدا و رسول او از شما راضی باشند باقی والسلام علیکم و این سر فراز نامه دنيا و عقبی را نگاشته اجازت آویختن تمغارا برسینه سعادت خزینه و میاد نهاد داد و در روز دوم ماه صفر غلام حیدر خان سپهسالار سوم بفرمانیکه بنامش شرف اصدار یافته بود شش تن در دانیرا که رجب نامی را کشته مال و متاعش را برده گرفتار گردیده بودند بدار سیاست کشیده عبره لناظرین ساخت و هم در ینوقت میرزا محمد حسین خان کوتوال و سر دفتر سنجش شرعی از غبن و خیانت میرزا عبد الرحیم خان سر دفتر قطغن بعرض