Page 1127

(۱۰۹۷) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ) بودند فرود کلث وجمع کثير وجم غفیری که از مردان و زنان سکنه لندن آرزومند دیدار شهزاده موصوف بودند و قبل از ورود مسعود در آنجا فراهم آمده انجمن شده بودند بر مرام خویش فائز گشتند و جماعه از جوانان نجیب زادگان لندن و پسران افسران وصاحب منصبان که برای چوگان زدن وگوی راندن حاضر آمده بودند ساعتی را بملاعبه چوگان وگوی وتکاپوی بسر برده شهزاده موصوف تماشا همی نمود و آنگاه که از ملاعبه فارغ شدند يک يک از پیش روی شهزاده اعظم کشان عبور کرده رسوم و آدابی که داشتند بپای بردند بعد کرنيل تالبیت ترجمان شهزاده را در خیمه دیگر تکلیف صرف چای کرد و او تشریف برده وصرف چای وغوا که فرموده از آنجا بسواری کالسکه مرحلیه را در رنق افزای باغچه که دران به تفنگ آماج میزدند گشت وتفنک چپان چابک دست که در آنجا بودند نخست یکدانه سیب زمینی یعنی آلوی زمینی بر فرق شخصی نهاده بگلوله تفنگش دور بردند بعد شخصی دیگر قلیه سکریت را در دهن گرفته آنرا هدف گلوله ساخته بنداختند در دفعه سوم آلوی را از زیر چه الا انداخته در وقت فرود آمدن آنرا بگلوله تفنک از جو هوا برداشته فرود شدن بزمین نگذاشتند و شهزاده این فن اتکلیا را تحسین و آفرین زیاد فرموده بساخت هفت اخیر روز در منزل خویش مراجعت نمود وبساعت دو بعد از نصف النهار یکشنبه هشتم ماه ذیحجه الخماس (پرنس آف ویلز) هم تماشای باغ وحش که هزاران تن از مردان و زنان بآرزوی دیدار روی شهزاده در ان مجمع کرد آمده بودند کرده با منصبداران رکاب سعادت انتساب خویش ومهماندار و ترجمان بسواری کالسکه های مخصوصه شاهی جاده پیما وتشریف فرمای باغ مذکور شد و از اقسام وحش وطیری که در آنجا بود همه را مشاهده کرد و از جمله بدین حیوانیکه آئین وشطیر هیکل کوتاه پای بزرگ جثه ایست و دهان کشاده و دندانهای از هم منحرف دارد و بپیمایش بچه و پرده دار ودم دراز چوبدارد ومخلف خوان است متعجب گشت الغرض شهزاده آزاده پس از تماشای وحوش وطیور تشریف فرمای منزل خویش شد و در روز دوشنبه نهم ذیحجه در خیمه خاصی که پیش روی باغ کلخانه جهت تماشای اسپان بزرك هیراده کش افراخته و مرتب ساخته بودند بالتمس دولت تشریف فرما شد و رباجین این کلخانه را بجار تربیت میکنند و در بترون که شهر اندر ادر آنجا دعوت نمودند جمع کثیری از مرد وزن جویای تماشای او انجمن گشتند و شهزاده ممدوح با مهماندار وترجمان وافسران همسفر خویش بسواری عراده شاهی و ار زخیمه مذکوره کردید و مجالس کرمی گشت و نخست کالسکهای چهار اسپه را بترتیب پیش کشیده و از قفای آن سه اسپه و دو اسپه را از نظر شهزاده گذرانیدند و اسپانیکه در کالسکهابسته بودند در الطف زيندگان هیکل وجثه کمتر از هیکل و بزركی پیل نمی نمودند خلاصه چون اسپان بزرك كالسكه از نظر شهزاده گذشته تمام گشت مجری که مأمور بكار کردن هیرادها واسپان بود از جابرخاسته حاضرین و ناظرین را که انجمن بودند مخاطب ساخته بآواز بلند گفت که حضرت عالی میهمان محترم دولت ما و پسر امیر محتشم افغانستاست و امروز برای ملاحظه اسپان تشریف فرمای انجمن وضع ومکان کردیده بر ما لازم کردانیده است که شکرانه مقدم اورا ادا نمائیم وحاضرین فریاد شکرانه بر آورده حضرت عالی نیز در پاسخ تشکر ایشان اظهار خرسندی نموده آهنگ تماشای گلخانه فرمود و لحظه بمشاهده کل و ریاحین بسر برده بمنزل خویش بازگشت و در روز سه شنبه دهم ذيحجه نماز عید سعید اضحی را در مسجد داکتر لیدنز ملقب بعبد الرشید که در موضع (دو كينك) خارج از شهر لندن واقعست ادا کرد تبعه سفیر دولت عاليه عثمانی همه مسلمان بودند و از خود امام نماز جماعت داشتند و خود سفیر نصرانی بود شهزاده با تبعه خود و همه مسلمانانیکه در لندن بودند نماز عید را اقتدا بامام تبعه سفير مذکور کرده ادا نمود و پس از ادای نماز باستدعای عبدالرشید مذکور که دعوت صرف چای نمود در جای او شده پس از تجرع چای بمحمد بوند انگلیسی که مساوی پانزده هزار روپیه کابلی بود برای مصارف مسجد مذکور بیانی مزبور آن بذل فرمود و از آنجا تا ایستگاه ریل بسواری کالسکه قطع مسافت کرده از آنجا بسواری ریل تشریف فرمای منزل خویش شد و در روز چهارشنبه یازدهم ماه مذکور شهزاده ممدوح بالتمس کار پردازان