Page image — the source of record
Machine transcription
(٤)
(جلداول) ( ذکر حدود مسافة و وجه تسمیه افغانستان ) (سراج التواریخ)
هشتاد و هفت ۷۷ درجه مشرقیست تا مغرب همالاست که در طول شصت و یک درجه مشرقی کری نیچ است و از شمال
تا جنوب امتدادش از ولایت بلخ تا بلوچستان است و این محدوده را سلطنت کابل بجوت باخت او گویند چنانچه
بعض وقت سلطنت قندهار گویند که پایتخت دیگر آنست و جاها سلطنت غزنه یا غزنین بجوت پایتخت دیگرش میگفتند
و این سلطنت خصوصاً مشتمل بر افغانستان و عموماً بر قسمتی از خراسان و بلخ و سیستان و کشمیر و حصه قلیل
از لاهور و قسمت کثیری از ملتانست و جمعیت همۀ اینولایات از ملل غیره (۱۵۰۰۰۰۰۰) پانزده ملیان است افغان
(٤٥۰۰۰۰۰) چهار ملیان و پانصد هزار و هندو(۵۵۰۰۰۰۰) پنج ملیان و پانصد هزار و تاتار(۱۵۰۰۰۰۰) يك ملیان
و پانصد هزار و ایرانیان(۱۵۰۰۰۰۰) يك ملیان و پانصد هزار و قبایل دیگر(۲۰۰۰۰۰۰) دو ملیانند بخلاف ذکر صاحب
کتاب حیات افغانی زیرا که او مساحت سطحیه این مملکت را سه لك ۳۰۰۰۰۰ میل مربع و در هر میل(۲۸) بیست
و هشت نفر آدم ذکر کرده جمعیتش را (۸٤۰۰۰۰۰) هشت ملیان و چهار صد هزار نوشته است و همچنین صاحب
تاریخ سلطانی از روی نوشته گولد سمت انکلیس مساحت مربع این مملکت را دو لك و نود و چهار هزار میل
انگلیسی و جمعیتش را (۱٤۰۰۰۰۰۰) چهارده ملیان و بقرار ذکر صاحب مرآة الوضیه مساحتش رايك لك و پنجاه
هزار میل مربع و جمعیتش را (٤۰۰۰۰۰۰) چهار ملیان ذکر کرده است
(ذکر بلدان معروفه وولایات مشهوره افغانستان)
( کابل )
بقرار بیان حیات خان در عرض شمال ۳۴ سی و سه درجه و(۱۰)ده دقیقه و در طول شرقی(٦۷)شصت و هفت درجه
(١٥) و پانزده دقیقه و از سطح دریای شور شش هزار و دو صد و پنجاه(٦٢٥٠) فوت بلند واقع است و مقدار(۳) سه میل
وسعت عمارات شهر و (۷۰۰۰۰) هفتاد هزار باشندگان این بلده است بخلاف بیان صاحب جام جم زیرا که او کابل را
در عرض شمالی (٣٤) سی چهار درجه و ۲۷ بیست و هفت دقیقه و در طول مشرقی (٦٨) شصت و نه درجه و جمعیتش را
(۵۰۰۰۰ پنجاه هزار نفر نوشته است)
( قندهار )
بقرار ذكر صاحب کتاب حیات افغانی تخمیناً بمسافت(۲۰۰) دو صد میل جانب گوشۀ مغرب و جنوب کابل واقع
(۳۵۰۰) و سه هزار و پانصد فیت از سطح دریای شور بلند و جمعیتش تخمیناً(٦۰۰۰۰) شصت هزار نفر است بخلاف ذکر
صاحب جام جم زیرا که او جمعیتش را (۸۰۰۰۰) هشتاد هزار نفر و وقوعش را در عرض شمالی سی و دو درجه و (٣٥)
سی و پنج دقیقه و در طول مشرقی (٦٦) شصت و شش درجه و(۲۰)و بیست دقیقه رقم کرده است
(هرات)
(۱) معلوم که
مختلف شهر
حاجب باشد
بقرار بیان صاحب جام جم از شهر های قدیم مشرق زمین است و قلعه سخت مربعی دارد و هر ضلع دیوار آن هزار
و هشتصد کام است و پنج دروازه دارد و دیوارش مشتمل بريك خندق و سه خاکریز و دو شیر حا جیست (۱)
و جمعیتش زیاده بر (٤۰۰۰۰) چهل هزار نفر نیست بخلاف ذکر حیات خان چنانچه مینویسد که هرات چیزی کم
بمسافت پانصد میل جانب مغرب کابل واقع و تعداد نفوسش پنجاه هزار است و هم بقرار نوشته صاحب جام جم
در عرض شمالی(٣٤) سی و چهار درجه و (٤٥) چهل و پنج دقیقه و در طول شرقی(٦١)شصت و يك درجه واقعست
بخلاف تاریخ سلطانی زیرا که او در عرض شمالی (٣٥) سی و پنج درجه و طول شرقی را مطابق نوشته است
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.