{"book":"adl1214","page":98,"text":"نسخہ سویم سراج الوقایع صفحہ ۹۱\nنفوذ آنها را باعث خرابی حکومت خود میدانست از جهت حذر اینسال یعقوب افغان را بزادن بازرگان ایشان نمود\nدر ۳۶۳ ۱ هجری (مطابق ۱۸۴۷ مسیحی) سردار امیر محمد خان استعدادی فراهم نموده در سوای کابل مبادئ مخالفت را\nبا برادر خود امیر دوست محمد خان گذاشت و قصد تسخیر کابل نمود و در سنه ایطئیہ مجویزیر کشید تا زمان وقایع نقطه قرقه که در نزدیکی\nکابل امیر دوست محمد خان جنگ سخی با امیر محمد خان نمود و او را شکست فاحش داد (ایران) در اینسال طغیان حسن خان\nسالار ولد اللهیار خان آصف الدوله خالوزاده اعلیحضرت شهریار غازی محمد شاه آشکار شوح انچو آصف الدوله او را نصیحت کرد\nسودی نبخشید آخر با پسرش در این فتنه متفق گردید بتهران رفت و فرمانی صادر کرد که سالار متوقف باشی باشد و\nو میرزا محمد خان پسر دیگر آصف الدوله بنیابت پدر بخراسان رفته حکومت نماید و سلیمان خان حاکم بسطام پانصد نفر\nتفنگچی و یکصد سواره و دو عراده توپ با میرزا محمد خان تا خونیان بفرستد بدین منوال میرزا محمد خان از بسطام گذشت\nو بسالار پیغام داد که توپ و سوار بسطام را بهمانه همراه آورده ام اگر اذن میدهی تصرف کنم سالار گفته هنوز زود است\nآنرا توپ و سوار را پس فرستاده خودش بشهر نزد سالار رفت در آنوقت سالار و جعفر قلیخان شاد لو بیمال افتادند\nکه کلات را متصرف شوند و محکم داشته باشند لهذا کلات را بنام متصرف شدند و بعد جمعیت کثیری فراهم نمودند هشتم\nتسخیر دار الخلافه را کردند آصف الدوله که از وقایع خبردار گشت اجازه سفر مکه گرفت و بهمین بهانه روانه شد و بخاطر\nکدائی در این راه نمود و انعامات وافره بمردم داد و در این روزها ابراهیم خلیل خان سرتیب ولد حاجی\nاسمعیل خان با جمعی پیاده و سواره که مرکب از شش هزار بودند از دار الخلافه مامور دفع سالار و روانه گردید\nدر غره رمضان ببسطام رسید و از اینطرف سالار با سی و پنجهزار لشکر یان جرار خود تا سبزه وار راند و از\nآنجا جعفر قلیخان کرد شاد لو را با دوازده هزار سواره و پیاده مقدمه الجیش فرستاد که از راه کلاته فتح بقرہ\nقنچ آمده اتراق کرد و فیما بین دو لشکر کمتر از دو فرسنگ مسافت بود سلیمان خان حاکم بسطام با ابراهیم خلیل خان\nمشورت نموده قرار بر این داد که ابراهیم خلیل خان با جعفر قلیخان روبرو شود اگر غلبه کرد فبها المطلوب والا تراجعت\nنموده ببسطام آید بنا بر این قرار داد ابراهیم خلیل خان با لشکریان جعفر قلیخان دو سه مصاف سخت داده آنها را\nعقب نشانید بعد از آن سالار با بیست و دو هزار لشکر و توپخانه خراسان که همراه داشت با دو سه هزار نفر سپاه\nمتفرقه دیگر که در بین راه با او گردیده بودند ببزنیان رسید و محمد خان بنایری و جمعه شیر خان کرچی را با بزار\nسوار بامداد جعفر قلیخان فرستاد در این اوان محمد علیخان نام از سرداران سپاه پادشای\nایران با دو غنچه اده توپ و چهار فوج سرباز که از طهران مامور امداد ابراهیم خلیل خان و دفع سالار\nشده بودند بدامغان و از آنجا بده ملا رسیدند دوازده هزار سوار خراسانی قصد شبیخون و حمله\nبارد وی محمد علی خان نمودند ولی مغلوب و منهزم گشید و ابراهیم خلیل خان در ده ملا بمحمد علی خان پیوست\nو یکیت روز بعد نواب حمزه میرزای حشمت الدوله با چهار ده عراده توپ و پنجهزار نفر از جانب طهران در رسیده\nدیر سه اردوی پادشاهی ایران بهم ملحق گردیدند و معلوم شد که سالار با بیست و پنجهزار نفر در میامی\nاتراق داشته و دوازده هزار سوار منهزم نیز بد و پیوسته و مستعد قتال میباشند نواب حمزه میرزا\nبطرف\nسردار امیر محمد خان\nیکبرادر امیر\nدوست محمد خان","chars":2970,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00098.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/98","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/98","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}