{"book":"adl1214","page":89,"text":"نسخۀ سوم\nعين الوقايع\nصفحۀ 8\n\nدوست محمد خان باستمدادی فرار مینماید و در نزدیکی جلال آباد با لشکريان آن دولت متصادم شده اما\nشکست میخورد و انگلیسها بکابل ورود می نمایند و سکندر پرنس انگلیس در شهر کابل مقيم ميشود و بعد از چندی\n\nچوک\nباصطلاح کابل\nمیدان وسیعی را\nگویند که اطراف\nآن دکاکین\nاست\n\nاهالی سر بشورش برداشته او را می کشند و عساکر او را منهزم میسازند و مکنتین سکندر پرنس انگلیس را دو قطعه\nنموده بیکار چوک کابل می آویزند و از لشکريان انگلیس تا جلال آباد تعاقب می نمایند بطوریکه از پانزده هزار\nنفر سپاه جنگی و نظامی انگلیس بجز یکصد نفر محبوس در نزد افغانها کسی باقی نمی ماند و یکنفر هم از آن جمعیت فرار نموده\nبود که اسم شخص برسیدن همزبانان خود در سر حد پیش آور و ادای بیان وقایع حال همراهان خود چون\nزهره آب کرده بود وفات یافت و در اینسال تمام جمعیت دولت و ملت انگلیس پنجاه و چهار کرور بود جمعیت\nدولت و ملت فرانسه شصت و هفت کرور و در اینسال شاه شجاع ابن تیمور شاه استقلا بفرمانفرمائی ولایت\nافغانستان تا نقاط کشمیر و پیش آور و بسیار از صفحات الی قندهار و بدخشان منصوب بود و پسرش\nبقندهار حکمرانی داشت و امیر دوست محمد خان که جوان کاری و داعیه سلطنت داشت دستگیر انگلیسها شده\nبود بملاحظه اینکه سلطنت شاه شجاع خالی از خلل بماند زیر اشاه شجاع را میبرد محمد خانمطلن نبود که ایشان بنا انکلیسان بود\nدر سنۀ 1258 هجری) (مطابق 1842 مسیحی) سردار کهندل خان و برادران او محمد دل خان\nو رحمدل خان افغان باجازت امناء دولت علیه ایران از کرمان روانه قندهار شدند و عباسقلیخان جوانشیر\nحکمران کرمان بهمراهی دستمداد در عزیمت شان نمود مشار الیهم برسیدن قندهار فتح جنگ میرزا ابن\nشاه شجاعرا شکست میدهند و قندهار را متصرف شده بحکمرانی می پردازند و در اینسال شاه شجاع\n\nکجحت\nشمشیر را گویند که بزرگان\nافغانستان و هندور\nدر آن می نشینند که\nآدم حمل و نقل میشود\n\nمزبور بکابل مقتول میشود (شرحش اینکه) روزیرا بکجحت نشسته با اجزاء خود از دروازه لاهوری\nشهر کابل برای گردش برآمده در راه متوجه گردش مینمود و جمعی از خواص و مستحفظین او نیز همراهش بودند ناگهان\nاز عقب سرش ایشیک آقاسی محمد جعفر که از قراباشتیه مرادخانی کابل بود شاه شجاع را بهدف گلوله قرار داده\nمقتول ساخت و این کار او بتحریک شجاع الدوله و نظام الدوله پسر زاده های مرحوم پاینده خان که برادرزاده های\nامیر دوست محمد خان بودند شد و در این حین و صیص و نیر محمد اکبرخان پسر بزرگ امیر دوست محمد خان از طرف\nغزنین بکابل ورود می نماید او را بجملگی هر چه تمامتر اهالی می پذیرند و بیطراق وارد شهر کابل می نمایند و پیر\nدوست محمد خان از حبس انگلیس رها شده و از هندوستان عزیمت کابل اختیار نمود هم در این هنگام که خبر\nقتل شاه شجاع الملک بدولت انگلیس رفت از رها نمودن امیر دوست محمد خان نادم شدند و از دوستو محمد خان\nارکیسی بزار کسی بخونخواهی شجاع الملک مأمور تسخیر و شیر امالی کابل نمودند و تریول صاحب انگلیس با یکنفر\nصاحب منصب پولک نام که سردار جنگی مغرب بود و او را بمد حادر کابل لات میماید ند بریاست لشکريان انگلیس مقرر\nو مامور فتح کابل شدند و در آن بنو ورود نموده بعد از چندی صلاح با صلاح و معاهده با امیر دوست محمد خان دیدند\nو بعد از معاهده بسند مراجعت کردند چون روزیرا صاحب منصبان انگلیس با وزیر محمد اکبرخان پسر بزرگ\nامیر دوست محمد خان در قلعه محمود خان واقعه بکابل خیال معاهده داشتند درین گفتگو وزیر محمد اکبرخان با یکنفر","chars":2934,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00089.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/89","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/89","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}