{"book":"adl1214","page":86,"text":"نسخۂ سوم عین الوقایع صفحہ ۷۹\n\nحرکات از آنھا بظھور رسید که خلاف بزرگ در قانون شریعت مطھرہ بود علاوہ بر آن قصد تسخیر ہرات فراہ\nو میمنہ را نمودند مرحوم کامرانشاہ از ہرات شیرمحمدخان برادر وزیر یار محمدخان را با پیشکشھای بجهہ نزد شهریار\nایران فرستاد و شکایت از بدسلوکی عساکر انگلیس نموده بود بنا بمصلحت وقت خطبه را در ہرات و فراه باجازه\nکامرانشاہ بنام اعلیحضرت پادشاہ ایران محمدشاہ طاب ثراہ در اینسال خواندند و عموم ملت افغانستان\nحاضر شدند بیحیائی و بیمرے بودن با دولت و ملت ایران و برضد انگلیس اقدام کردند آنجا میخواهیم عرض نمائیم\nکه باید آن مسئلہ را علمائے ملت اسلام شیعه و سنی پیش نهاد خود قرار دہند و ملت خود را خواه شیعه و خواه سنی\nهمه را در حکم واحد محسوب دارند و اتفاق و اتحادشان کامل شود بے موقع و فرصتی که ملتی مثل بودائیان چین و ژاپون\nیا غیر آنھا که دشمن دین اسلامند بخواہند دست تعدی باسلامیان دراز نمایند و در صدد انہدام امور دین\nمبین حضرت خیر المرسلین بر آیند اتفاق و اتحاد اسلام مانع خیالات و تعدی آنھا بشود چنانچه مردم ہرات\nافغانستان که مدت چھار دہ ماہ متجاوز با عساکر دولت ایران طرف نزاع و جدال بودند و از طرفین\nشمشیر ھا بقصد قتل ہم می کشیدند و تشنه بخون یکدیگر بودند بمحض ورود عساکر انگلیس در افغانستان و بنا\nتعدی و بی احترامی آنھا در امورات دین مبین اسلام اول کسیکه اظھار بیحیائی و اتحاد نمود مرحوم کامرانشاہ\nافغان بود و بعد وزراء او و بعد عموم ملت افغانستان کینه دیرینه را با ملت ایران بدوستی مبدل ساخته\nبدفع درفع شر خصمی که غیر ملت محمد بود پرداختند و مغایرات را از نظر دور ساخته علم اتحاد و صدق یکدیگر ا فرافردی\nپس معلوم می شود که حرف ھای لغوضین در بین ملت اسلام شیعه و سنی مثل گفتگو ھای برادران و عموزاده گا\nہم قبیلہ ہم می ماند که من باب حق الارث بیکدیگر در آویز و مدعی می شوند و اظھار عداوت بیکدیگر می نمایند\nمادامیکه غیری بر آنھا تعدی ننموده است اما وقتی دیگری از خارج پیدا شود و بخواہد بر امورات زندگانی یا\nناموس داری یکی از آنھا خللی رساند فوراً کینه دیرینه در حق یکدیگر را از خاطر محو و فراموش نموده با ہم متحد\nمی شوند و جواب مدعی را بسختی میدهند در اینصورت رعایت شیعه برسنی و رعایت سنی برشیعه تا زمان\nرجعت واجب بلکه لازم است که ذرّه از شوکت عموم اسلامیان و قوت دین مؤمنان نکاہد بلکه افزوده\nگردد انشاء اللہ تعالی (مؤلف) ہم در اینسال فضلیعلی خان قراباغی حکمران کرمان لشکری بہ جہہ امداد\nخود از دربار پادشاہی ایران بجهہ دفع و رفع آقاخان استدعا نمود حبیب الله خان امیر توپخانه را با\nسپاہ و توپ فراوانی روانه کرمان نمودند و فضلعلیخان نیز استعدادی فراہم نمودہ باتفاق امیر\nتوپخانه کرارا بجنگ آقاخان پرداختند و او لشکر خود را برداشته روانه بلوچستان شد امیر توپ خانه\nو فضلعلیخان او را تعاقب کردند در منزل موسوم بریگان اول محال بلوچستان با ورسیدند و جنگ در\nگرفت و لشکریان آقاخان شکست خوردند و خود او از راه بیابان بطرف قندھار رفته از آنجا بہندوستان\nرفت و آنجا متمکن شد (در ۱۲۵۷ ہجری) (مطابق ۱۸۴۱ مسیحی) در اینسال پرنز اکبر شهزاده سدوزائ\nبتاخت و تاراج اطراف خراسان آمدند و محمد ولیخان برادر زاده اللهیار خان آصف الدوله را کہ بشکار رفته بود دستگیر نموده\n\nہمراہ","chars":2770,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00086.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/86","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/86","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}