{"book":"adl1214","page":84,"text":"جزو سوم عین الوقایع صفحه ۷۷\nالاول\nامکان ورود شهر بعساکر ایران نبود و بعد از این قضیه تا چندی یورش شهر برده نشد تا روز هشتم جمادی\nمجدداً لشکریان ایر احمد در بجانب شهر شده پیشتر از آن یورش گلوله ریختند و پیش رفتند تا از خندق گذشته\nشیر حاجی اول و شیر حاجی دویم را هم گرفتند و محمد ولیخان تنکابنی بیرق خود را بپای برج شهر رسانیده بگرد\nو اینقدر کشته از سپاه ایران افتاد که در خندق محتاج پل برای عبور نبود سپاه ایران دلیرانه بشیر حاژه ها بجا\nگرفتند محمد ولیخان تنکابنی برای کمک رسانیدن و آوردن آلات لازمه خرابی بروج بسنگر مراجعت می کرد\nکه ناگهان کلوله توپ افغان بسپرش خورده سر او را برد و سر خوش خان امیر نیز بزخم کلوله از اینطرف شهر\nتسخیر شهر نزدیک بود و بطوری دلیران ایران پیشقدمی نمودند که آهالی شهر سرتفنگهائیکه از بکش برج ببر آشیانه\nبیرون می کردند لشکریان ایران با دست سرتفنگها را می گرفتند و این کمال دلیری و شجاعت است که مجروح دا\nاما سایر دستجات مامور اطراف بنا بر مخالفت روسا خود تعلل در پیشقدمی نمودند اینمطلب باعث آن شد\nکه در آن یورش پر خسارت نیز عساکر ایر از پای بروج و داخله شیر حاژی نزدیک غروب مراجعت نمودند\nاگر لشکریان متفقاً مهیای یورش دیگر شدند که در این حمله حتماً شهر را مسخر نمایند اما ابرام و اصرار امناء\nکارگذاران دولت انگلیس در معاودت موکب اعلی زیاد شد بلکه سفاین جنگی آندولت بخلیج فارس لنگر فکن\nشده آشکارا اعلان دادند که چون فتح عساکر ایران در هرات باعث اختلال کلی امور حکومت اعلیین هندوستان\nمی شود اگر از آن درنگذر نشوند وارد و معاودت ننماید مودت مبدل بعداوت خواهد شد اعلیحضرت شهریا\nایران چون رعایت دوستی دولت انگلیس را منظور داشت امر فرمود غوریان را مجدداً از حجز و جمیع هرات\nموضوع نموده قلمی مشهد قرار دهند و محمد علیخان پسر اللهیار خان آصف الدوله والی خراسان واگذار\nشوند نمایندگان دولت انگلیس قبول نمودند و پادشاه ایران در نوزدهم جمادی الاخری حکم بازگشت اردو معلی\nفرمودند و محمد علیخان را بشش هزار سپاه بضبط غوریان باتفاق جعفر قلیخان شادلو مامور توقف آنجا نمودند\nسردار محمد عمر خان و سردار شمس الدین خان افغان در رکاب پادشاهی بطهران آمده و سالی بیست هزار تومان\nدر حق محمد عمر خان مقرری از دولت ایران بر قرار شد اما تفجه سبب مراجعت شاه ایران این شد که کلیموم\nچهارم پادشاه انگلیس وفات یافته بود و اعلیحضرت ملکه ویکتوریا برادرزاده اش تارخ سلطنت جلوس نموده\nدر اول جلوس خود ایخواهش را از اعلیحضرت محمد شاه طاب ثراه نمود و آنهم پذیرفت از اهالی هرات\nبسیاریشان بکه بشهر محصور ماندند بامراض مختلفه فالج و لنگی گرفتار شدند که هنوز یادگار آن عهد در هرات موجودند\nکامرانشاه که نتائج امور خود را خوب ندید بعد از معاودت پادشاه ایران نادم کردار خود شده افسوس از\nحرکات خود میخورد که چرا با دولت ایران رشته مودت و خصوصیت پیمان نداشته باشد هم در این سال چند\nصاحب منصبان انگلیس بعضی از ارد و خود را عقب کشیدند و بعضی از راه هندوستان بقندهار و از آنجا بهرات\nو دخل و تصرف در استحکام شهر و سنگرهای خارج و امورات دیگر نمودند سحور و دحانه هرات که شدت\nسیل بهارش بعضی اراضی را بهریکال ساخته روز بروز جریان آب را بطرف شهر نزدیک می نمود آنصاحب","chars":2735,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00084.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/84","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/84","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}