{"book":"adl1214","page":82,"text":"نسخه سوم\nعین الوقایع\nصفحه ۷۵\nداخل نقب شده از خندق گذشته بار دو ایران آمدن بدون اطلاع و تقدیمی با جزاء در بابت خود کس محضر همایونی\nمشرف شده استدعای نگهداری خود را کریتی از حضور شاهنشاه ایران نمود شاه در حق او خیلی مرحمت فرموده دوعده\nعنایت داده بود اما چون رسم است در ایران که اگر شخصی کاروان و دارا هر کونه علیه باشد بخواهد خود را به پیشگاه همایونی\nبرساند اول باید اجرا در بار را به بیند و بهد تعارف و تقدیمی قابلی معین بنماید آنوقت تحمل حرف خیری از او بر زبان آورند\nاما اگر کسی چیزی نداشته باشد و حیله و خدعه هم نداند بدربار این دولت معاش بدتر از حال مؤلف است که انچه خدمتگذاری\nنماید حاصلے از نفع نمی ماند سهل است بلکه در میان چش مک نیز از خارج و داخل هم میرساند عاقبت باعث اتهام و خانه خراب\nاو میشود هذا انصاف بیدید عمله جات عموم پادشاهان و حکام را که حرف خیرخواهی در بار کسے نیکو نمیدهد\nرعایتی منظور نمیدارند خلاصه رئیس خلوت اعلیحضرت پادشاه ایران با آن ریحانخان مدعی شده بود که چرا مر اندیده\nحضور شاه رفته است باینملاحظه در خلوت حضرت همایون را کشته ساخته بدین مطلب که این ریحانخان از خواص کامران\nشاه است و آمدن او بار دوی ایران از راه حیله و خدعه است بلکه هم قصد قتل پادشاه را دارد شهر یار ایران از\nاینمطلب باشتباه افتاده فوراً جلاد خواسته ریحان خان را بدست او سپرده امر فرمود که ببرند سر آن بیگناه را\nبکناره رودخانه کارآبا د ببرند جلاد او را از اردو خارج ساخته کنار رودخانه مزبور قرب مزار سلطان میر شهیدکه\nبیگناه مرحوم ریحان خان را از قلعه بدن عبدالمؤید حضور شاه آورد و بعد از قتل او دیگر کسی از اهالی شیعه یا سنی همکاهی\nبا ردو نیامده باثبات محک وجه الفشر دند و سلطان ایران از آن واقعه نادم شده رئیس خلوت مغرض را معزول\nفرمود در سنه ۱۲۵۲ هجری (مطابق ۱۸۳۸ مسیحی) مطلب عمده افغانستان و ایران کاری محاصره هرات\nبود که طول کشید دزد و خونر د یاد واقع شد بطوریکه قراء اطراف تا چهار فرسنگی تاراج و خالی از سکنه ماند\nکامران شاه در شهر پریشان مانده در خیال صلح شد اما اطمینان آمدن بار دوی ایران نداشت نامه بحضور اعلیحضر نشاه\nفرستاد که این کنیز شعر عنوان در ج بود ای باغبان چوبالغ در مرغان تهی کنی کاری بلیلان بکن آشیان مدار\nمقد مستر مکنیل وزیر مختار انگلیس مقیم طهران که بار دو و خود کار را مشکل دیده اجازه از پادشاه ایران حاصل نموده\nداخل شهر شد و تعهد کرد که کامران شاه را مطمین نموده بهمراه خود بار دو بیاورد اما چون فتح هرات را\nباعث خرابی امور سرحد هندوستان میدانست بر عکس نموده هنگام ملاقات با کامران شاه اطمینان\nاظهار که باعث قوه قلب کامرانشاه بود در کار برده متعهد شد که اگر قدرے پاداری کنند آرد و شاه ایران\nرا از خارج هرات حرکت داده مرحوم محمد شاه را از فتح هرات منصرف نماید و انیمطلب دست آویز انگلیس باحث قد شت و\nنقصان زیاد بار دوی ایران شد و در آن ایام چند لوله توپ قلعه کوب از روس در ارد و ریختند و با ستیانها در\nاطراف شهر ساختند و آن توپها را بالا آنها بردند و روزی چندین کلوله توپ بشهر می انداختند و در کار محاصره\nهرات خیلی سخت کیری نمودند تا آثار قحط و غلا در شهر رویداد بسیاری اهالی لاعلاج از شهر فرارا بار دوی آمدند\nواز طرف پادشاه ایران همه آنها غزا و لباس مقرر و مرحمت میشد هم در این روز ها غراف سمونیج و زیر مختار\nروسی از طهران حرکت نموده بسیاحت بعضی بلاد ایران از شاهرود رفته بود مجدد اً بهرات دارد اردوے پادشاهی\nدر ذیکیشان\nشہر پاریس ایجاد\nقوای برقیته و متلگراف\nدر این سال\nشد\nکردید","chars":2991,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00082.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/82","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/82","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}