{"book":"adl1214","page":80,"text":"نسخۀ سوم\nعين الوقايع\nصفحۀ ۷۳\nدولت عليه عثمانی می تازند و آن حرکت شان باعث شورش زياد در ممالك عثمانی ميشود (در سنۀ ۱۲۵۰ هجری) (مطابق ۱۸۳۵ مسيحی) ناخوشی وباء بايران بروز و شدت زياد نموده پنجاه هزار جمعيت در اين مملكت تلف میشوند و اعليحضرت ناصرالدين شاه در اينسال بوليعہدی پادشاه ايران منصوب ميگردد هم در اينسال سرداران بلوچ سيستانی دخل و تصرف ببعضی از نواحی افغانستان كه بست همجواری بسيستان دارد مينمايند و كامران ميرزا تہیۀ و تدارک دستۀ از حربی بہرات فراهم و آماده می نمايد و قصد تسخير سيستان را میکند حكومت ايران ملتجی پادشاه ايران می شود و دفع تعدی او را ميخواهد (در سنۀ ۱۲۵۱ هجری) (۱۸۳۶ مسيحی) در اينسال كامران ميرزا را بطہران احضار نمودند كه برود با پادشاه ايران ملاقات نمايد او متعذر شد و در ضمن بزرگان ايلات هزاره و جمشيدی و فيروز كوهی و قویمالی را بشہر ہرات احضار نموده از آنها عهد و ميثاق برای ہمراہی و ہمخيالی خود بر ضدّ دولت ايران گرفت و بجلاب باعث آن شد كه شهر يار ايران محمد شاه بہرات لشکر كشی بہرات مصمم شود و بدارالخلافه اين تدارک ديده ميشد (در سنۀ ۱۲۵۲ هجری) (مطابق ۱۸۳۷ مسيحی) در اوايل محرم اينسال پادشاه ايران محمد شاه امر باحضار سپاهيان نموده هشتاد هزار سپاه سواره و پياده بدارالخلافه موجود شدند و در يوم يكشنبہ نوزدهم ربيع الثانی از طهران حركت اردوء دولتی ايران برياست خود اعليحضرت محمد شاه بجلاب براه گرديد طی منازل نمودند و كامران ميرزۀ افغان بہرات بتعمير برج و بارو و كود ساختن خندق شہر ہرات پرداخت و سپاه قلمرو خود را كه متجاوز از بيست و دو هزار نفر سواره و پياده بودند بشہر سكنا داد در اينسفر ہمراه پادشاه ايران كراف سمنويچ وزير مختار روس ہم بگفتگوهای دولتی خود آمد (و سرجان مكنيل) وزير مختار انگليس مقيم طہران نيز بر رقابت وزير مختار روس بهمراه اردو عازم ہرات شد سفارت انگليسه دولت متبوعۀ خود را اعلام داد كه اگر پادشاه ايران بہرات را فتح نمايد ہمخيالی دولت روس لشکر ايران عزم قندهار و تسخير ہند وستانرا خواهند كرد لہذا دولت انگليس از اينحركت سپاه و سلطان ايران بوحشت و هيجان است و دستورالعمل بوزير مختار مزبور ميدهند كه ہر قدر میباشد خود را بكامران شاه افغان برساند و اطمينان از ہمراہی دوله انگليس بدهد و افغانها را در طرف شدن با پادشاه ايران ترغيب و تحريص نموده و ابدارد خلاصۀ پادشاه ايران حبيب الله خان شاهسون امير توپخانه را با چهل عراده توپ مقدمةً الجييش فرستادند و در شامہرود نامه اعليحضرت امپراتور روس بمجلای كه بتجليل و اوج كليسا آمده بود با عليحضرت پادشاه ايران رسيد عنوانش اينكه اگر مايل باشند در سرحد رود ارس تشريف برده با هم ملاقات نمايند چون سفر ہرات مانع اين ملاقات بود پادشاه ايران اعليحضرت ناصرالدين شاه كه وليعہد دولت عليه ايرانشہمراه جہد نفر خواص بملاقات پادشاه روس مامور فرمودند و در اين ملاقات نطق اعليحضرت امپراتور روس بوليعہد كرد و ن عہد دولت ايران اين بود كه من حاضرم برای امداد لشکری و كمک ذخاير حربی و پول انچہ را دولت و ملت ايران لازم داشتہ باشند و با ہر كه طرف مجابه و مجادله گردند و تعارفات و هدايۀ پادشاه ايران را بخوبی پذيرفته بود و احترامات فوق العاده بوليعہد مزبور از امپراتور روس بعهد ظهور رسيد و مہماندارهای مخصوص با تعارفات و ارمغان كامل برای وليعہد مزبور تعيين نمودند و بتجردی و خوشنودی\nتمام","chars":2851,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00080.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/80","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/80","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}