{"book":"adl1214","page":78,"text":"نسخه سوم عبر الوقایع صفحه ٧٧\nہندی ولد سعادت علیخان برادر آصف الدوله وزیر لکنهو بود چون پادشاه ایران از وقایع آگاه شد بمرحوم رضا قلیخان\nزعفر انلو امر فرمود که او را از ترکمان پس بگیرند مشار الیه بموجب اقتضا داشت جلال الدوله خرمور را پس گرفت و بطهران\nفرستاد در اینسال بغله و هرات جز دو محله وی تراکه و تایمنی از حکمران هرات چیز دیگری دیده نشده زنی در قریه\nسیا وشان هرات طفلی آورده دارای دو سر بوده میکد کردن و سه ساعت زنده بوده است در چمن بگرامی کابل\nدو مرغ عجایب امده بوده و ہفت ساعت در انجا اطراق داشته بعد پرواز کرده بودند عمار به جین ایلات تومانی\nو نسرو زکوهی هرات نسلر و آن نیز در اینسال روی داد و خسارت زیاد میکدیکر وارد آوردند\nدر سـ ١٢٤٧ هجری (مطابق ١٨٣١ مسیحی) در اینسال نایب السلطنه ایران مرحوم عباس میرزا با اردوی\nمنظم در سید یحی امور خراسان از طهران آمد قلعه سلطان آباد ترشیز و نواحی آنرا در اینسال تسخیر و مستخرج نمود حاجی فیروز الدین\nمیرزای افغان که بعد از اغتشاش کار خود بترشیز رفته بود در این ایام بتحریک کامران میرزا مقتول شد و پسرش ملک قاسم میرزا\nبا رمان کند سر آمد در سـ ١٢٤٨ ہجری (مطابق ١٨٣٢ مسیحی) در اینسال نایب السلطنه ایران بتسخیر قوچان و\nتنبیہ مرحوم رضا قلیخان زعفر انلو پرداخت کامران میرزا و وزیر یار محمد خان پیش کار او که ضمناً موافقت با مرحوم رضا قلیخان کرد\nداشته رسانیاً نایب السلطنه نوشته که اگر مقصود تلف ساختن رضا قلیخان است ما از او امداد خواهیم کرد و اگر غرض اصلاح\nاسباب صلح را خود آنها فراہم نمایند و بخود پذیریت تہیہ شکر کشی بدینوا حظه داشتند اما مرحوم نایب السلطنه جواب نامجات\nوقت مرقوم داشته بود و بجویز یا دامہ یورش فرموده خپوشان را فتح کردند و از انجا بجام و باخز رسانده این نواحی\nمنظم نموده از تصرف سردار محمد خان قرائی خارج ساختند و زیر یار محمدخان را از ہرات بخراسان احضار فرمودن\nو او را که لقب امین الدوله از کامران میرزا داشت دلالت نمودند بر اینکه کامران میرزا با یه مطیع و منقاد دولت ایران کردد\nو ہرات ضمیمه خراسان میشود و الا آماده جنگ باشند وزیر یار محمدخان با کامران میرزا در اینجا ب جواب و سئوال کتبی داشت\nو کامران میرزا قبول اینمطلب را نمود ہم در اینسال شش فوج سرباز از مشهد مقدس و ترشیز و تربت و نقاط حراسان\nگرفتند و چهار ہزار از طایفه اکراد و ترک و تیمور و غیره برقرار چر و سپاه خراسان نمودند و اردوی نایب السلطنه عزم\nحرکت بطرف هرات داشته که بفتنه ابطهران حصار شده رفتند هم در اینسال سیار احالی ایران دچار قحط و غلا بودند\nدر سـ ١٢٤٩ هجری (مطابق ١٨٣٣ مسیحی) نواب محمد میرزای قاجار با مر مرحوم نایب السلطنه عباس میرزا مامور\nتسخیر هرات شدند و این اردو مرکب از بہت و هفت ہزار سپاه بود و متعاقب آن ہم چھار سوار سپاہ براستی قائم مقام متمم\nروانہ ہرات نمودند و زیر یار محمدخان را در ارض اقدس دستگیر کردند و آن شکر بسر حدت ہرات ورود نموده اول قلعه\nکوهان را محلیہ کرفتند و بعد متوجه غوریان شدند کامران میرزا با پنچزار نفر استقبال اردوی دولت ایرانم عزم\nجنگ آمده نخستین تلاقی کردند در حمله اول افاغنه مقهور کردیده هرات گریختند مرحوم قائم مقام در حین عبور رو بقرار فر\nمحاصره غوریان از همراهان خود گذاشته و خودش را با اردوی شاہزادہ معظم محمد میرزا بهرات رسانید و کامران\nمیرزا سپاه زیادی تهیه نموده از شهر خارج شده حمله بار دوی ایران آورد و با رشکست خورده بشهر محصور شد\nداردوی ایران تدارک یورش شهر ہرات داشتہ کہ در آن ایام خبر وفات مرحوم نایب السلطنه عباس میرزا بار دو رسید\nو شاہزادہ","chars":3019,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00078.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/78","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/78","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}