{"book":"adl1214","page":67,"text":"نسخه‌سویم\nعين الوقايع\nصفحه‌ع\nما در بر آنچه زاید طفل همه از بهر کشتن و مرگ است از درخت حیات میوه‌چیند هرکه را میل شاخ و برگ است\nاما شروع این نسخه ثالث که از تألیفات و تحقیق بنده درگاه الله محمد یوسف المتخلص بریاضی و مفصل بردوازده\nمحاربه عمده افغانستان است که مؤلف بخاطر دارد بانضمام در تحقیق وقایع که قبل از خاطر داشت و بعرصه\nظهور آمدن مؤلف در انصفحات روی داده و غرض از نگارش این تفاصیل چند چیز است که مطالعه کنندگان\nمحترم بهره‌مند خواهند شد (بهره‌اقل) تواریخ صحیحه در مادۀ افغانستان بیان میشود که احدی باین\nشرح مبسوط نپرداخته و قصه که مطلب آن معلوم شود نساخته (بهره دویم) قوانین انواع غزوات و\nاقسام محاربه و مجادله را بدست می‌آورند که ملت محترم اسلام منقض کار جنگ و شکر کشی شده با بصیرت از\nمحاربه رسمی و نظامی می شوند و تدابیری که آریشی و فیروزیست می آموزند (سویهم) عموم اسلامیان در ممالک دیار\nساعی و جاهد و با تمهید و مآل اندیش خواهند شد (چهارم) نفاق حالیه را باتفاق مبدل ساخته بر قوت\nوقدرت ملت و دولت خود افزوده بترویج دین سید الانام می پردازند (پنجم) اینکه پاداش زحمات\nتواریخ نگاشتن و دقت در تشریح و توضیح مطالب رزمیه اتفاقیه التصنیفات نمودن یادآوری از مؤلف می‌نماید\nچون اهل سیا می‌دانند چه قدر زحمت دارد تحقیق بیان واقع اینگونه اتفاقات و وقایعکه خود مؤلف به بسیاری\nآن حضور نداشته لیکن با وجود این شرح چند محاربه که مؤلف حاضر بوده با محاربه و جنگهائیکه حاضر نبوده از روی\nصحت بیان و تبره ذکر نموده است چنانچه اشخاص معذوما که بآن رزمگاه و مصافهای اعظم اردو داخل پرند\nاز انکار را از تصدیق خواهند نمود و بسیار حالات و اتفاقات وقایع مصوره خود گذشته و پی برده بودند حال\nملتفت خواهند شد و تحسین خواهند کرد زیرا هر یک از بزرگان و امرا افغانستان در اردوی بوده اند و محارب عظیم دیده‌اند\nباقتضای آنزمان که دایمی نداشته تاریخ روز و تعیین جبهه فتح و شکست جنگ و تعداد نفوس لشکریان و عدۀ مقتولین\nو مقتول اسامی روسای بزرگ اردو هار اننموده و نمیدانند یا اگر دانسته بعهده بخاطر ندارند فقط محلی از تفصل جنگ بیان\nمی نمایند که نه خودشان مقدم و مؤخر آنرا میدانند بشنونده مگر بعضی از ارباب کمال که در آن کورزمگاه حاضر دید\nو بعد از نقل دیگران قول مجلی کلک تحریر و زبان تقریر عنوان نمایند اگر چه تفاصیل جنگها و وقایع افغانستان\nبعد از زمان خلافت بنی عباس مرتب در جایی ذکر نشده ولی رویداد حسنه در این مملکت بیشتر از سایر نقاط عالم\nبود که از هر عهد آن مختصری در کتب متفرقه اهل تواریخ بیان فرموده اند و مؤرخین بی اطلاع نیستند گویا بواسطه\nهرج و مرج مکرر و اغتشاش پیش از تصور اهل تواریخ بتحقیق تفصیل نپرداخته اند خصوص از زمان چنگیز خان که افغانستان\nرا دایم الآشوب و مصدر الفتنه دانسته اند اوقات درستی صرف تاریخ و تفصیل وقایع آن ننموده اند مؤلفنام\nکه بر عکسی اتفاقات آنرا اکون دل ثبت و ضبط نموده لازم تحریر در این کتاب سخایت دیده فقط بطور فهرست مجلی از شرع\nدوازده محاربه عمده که هنوز یادآور است با د و تحقیق وقایع زمان اوایل امارت مرحوم امیر شیرعلیخان اکتفای نماید اینجا لازم\nمحض آگاهی مطالعه کنندگان محترم بنمی از رویداد هرات دا نقراض سلطنت سدوزایی و تصرف اولاد مرحوم پاینده خان\nبارکزائی را با مارت افغانستان بیان نماید که موضوع و محمول مطلب معلوم شده (پوشیده نماند) اینکه بعد از نادر شاه افشا","chars":2865,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00067.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/67","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/67","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}