{"book":"adl1214","page":561,"text":"الوقایع\nملیحا بقية عين بن صفحہ ٥٥٤\nدر آن اثنا آقا رضی صا بونچی از متمولین مسلمانان ان شهر عبور میکرد نامشار او را ایچ کرده مقتول ساختند مسلمانان خبر یافته\nجمعی حمله آورده چند نفر قاتلین او را کشته در وزه ١٥ دکاکین و مغاز بها با تمام بسته شد و هزار و پانصد نفر از مسلمانان\nبمنزل کیور نا طور رفته کسب تکلیف خواسته در آن مورد ارامنه فرصت یافته چندین هزار نفر با اسلحه بیرون تاخته دکاکین\nو مغازه های مسلمین را غارت نمودند مسلمانان خبر دار شده منتظر اجازه حکام نشده بیرون دویده حمله در بارامنه شدند و با\nقتال و جدال بر افروخت و جمعی از طرفین مقتول و مجروح کردید یکه بخنستند ارامنه که در شجاعت مر و میدان مسلمانان\nشکست خورده متفرق بالای بام و عقب روز نه و پنجره خانه های خود بر آمده با شلیک را بطرف مسلمین گذاشتند و جمعی از\nمردان و زنان و اطفال مسلمین بیکناه و پنچر مسافر و بومی بقتل رسید مسلمانان از راه غیرت بجوش و خروش آمده از\nمرک نیندیشیده درب خانه های آنها را شکسته و تیغ خونخوار بر آن قوم آبکار نهادند و اغلب عمارات آنها را آتش\nدر آن حین صد آ عیسی از منزل یکی از ارامنه بلند شد که سنگهای عما را تزا حرکت داد و سقف اطاقها را بهوا نزد بعد معلوم\nشد که چهار ده صندوق فشنگ و نارنجک از ارامنه در آنجا بوده از سرایت آتش ترکیده و از آن محقق شد که ارامنه تهیای\nتدارکات حربی بر آمد وقتی میدیده اند القصه ٤٨ ساعت این محاربه طول کشید تا جناب حاجی زین العابدین تقی\nبزرگان طرفین را خواست و خونریزیرا بتدبیر عاقلانه خود نثار کساخت و شبش ارامنه را با جناب قاضی میر کریم صلح دا\nدر وز ١٨ که جناب شیخ الاسلام قفقاز در منزل معزی الیه ورود کرد در وز ١٩ بمسجد کلیسا رفته طرفین را بقرآن و انجیل\nقسم دادند که فتنه جوئی و کینه را فراموش نموده خیر خواه یکدیگر باشند آنگاه اجازه بدفن مقتولین و فحص مجاریحین\nدادند و انچہ بحساب آمد از ارامنه چهار هزار و دویست و ده نفر و از مسلمین دویست و پنجاه نفر مقتول بودند که مقتولین\nاسلام اغلب ایبراً بود بعد جناب حاجی میرزا زین العابدین مجلسی بصرف شربت و نمار منعقد کرده نطقی مبنی بر مودت\nطرفین نمود و با نیت و طرح مصارف گزافی متحمل شد خداوند اینکونه اشخاص وطن پرست را حفظ و پایدار فرماید اغلب اهالی\nباد کو به داعیان قفقاز بعد از انواقعه بانواع وسایل بطرف ایران و سایر نقاط از آن ورطه بلا خود را بیرون کشیدند\nمنجمله آقا محمد حسین رئیس التجار برشت و آقا میرزا عبد الرحمن بانزلی رفت بسته امانتی و پسته خانه فینسک روسیه که\nاشیاء حراقه داشت و محترق کردیده محل و اسباب پستخانه را یکسر سوخت شورشیان روسی راه آهن پولینه را\nاز سه نقطه بکلی خراب کردند دست کشیدن کارخانه جات ذدغال و فابریکهای متعدد بو تلیف و سایر نقاط روس\nد بشورش پرداختن که تعداد آنها به پنجاه هزار نفر میرسید و تجدیدا پنجاه هزار نفر دیگر از عمله نجات با آنها هم دست کردیدند\nشورش سخت قلت مد بطر ز بوغ تحریک الکس زابون کنیش روسی که فتوی با تحاد سپاه و رعیت وضده اعلیحضرت\nامپراطور داد احاطه کردن شورشیان قصر ییلاق قیصر روس و همرا درون قزاقان به آنها و متفرق ساختن\nاعلان جنرال تر یبو فارئیس نظمیه که در ظرف ٢٤ ساعت هر کس پی کار خود نرود جان و مالش در خواهد بود شورشی\nسخت در مسکو بر ضد دولت حریق سخت در بندرگاه سیواستپول و الیسیا راه آهن درشو پادشاه صوئیه د ادریال\nدیچہ بواسطہ علالت مزاج و کبر سن انزوا گرفته سلطنت را بوسعید خود واگذار کرد چون ۶۷ سال از عمر و ٣٤ سال از\nسلطنت معزی الیه میگذشت و بیم شورش نیز در حد و د قلمر و او بود (انگریش) خروج شخصی در لندن بدعوی ده\nکه چندین هزار نفر با و کردیدند حمله عساکر انگلیس در صومال بمواجز آنان ملای معروف و با خسارت و تلفات\nزیادی","chars":3138,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00561.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/561","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/561","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}