{"book":"adl1214","page":56,"text":"نسخة ۲ ضیاء المعرفه صفحہ ۴۹\nمحمد ایوب خان را مخاطب قرار داد و فرمود امیر ایوب خان تفصیل مزار شریف حضرت علی علیه‌السلام که در افغانستان است چیست و غیر از\nنجف اشرف بچه دلیل آنجا را محل مدفن امیرالمؤمنین دانیم سردار معظم ہے جواب آن سلطان خوش بیان اقلیم ایران قدرے تامل نمود\nکه جواب صحیحی داده باشد سردار محمد هاشم خان عموزاده سردار محمد ایوب خان که حاضر و دران اکمال بود عرض کرد که اگر اعلیحضرت شهنشاه\nاجازه فرمایند چاکر جواب عرض نماید شاه فرمود بگو سردار محمد هاشم خان شعر جامی را فورا خواند گویند که مرتضی علی در نجف است\nدر بلخ بیا ببین که جا اشرف است جامی نه عدن گوی و نه بین البحرین خورشید یکی و نور او هر طرف است شاه مرحوم بسیار بندید\nاندرز ئین و مرئوس اما فوراً بخلع فرمود خداوند درجات آن پادشاه که مایت نمایے فرماید مقصود تفصیل دکستان او بکند و مزار شریف بود\nوضع بنای عالیستان بار کا دو شش گنبد متصل بهم دو دست که پنج در وازه دارد دروازه اول را نظر کا میگویند رو بروی حرم مطهر است دروازه\nدوم بهار کو نما مینامند سوم موسوم بدروازه چهارباغ و دو دروازه دیگر حسب یکدیگر است که هر دو را دروازه قاسم خانی میگویند در حرم طهر\nدر وسط آن صحن مدور واقع شد که در ے واق اول آن مقابل بدر وازه نظر کا است و در باره آن رواق گنبذ سبزی ساخته شده در تباهی\nرواق اول در ے حرم مطهر است بوضی بسیار بزرگی دارد در عرض و طول طرفی هفده ذرع و ضریح پاک در وسط آن بغایت مقبار در از فولاد جوهری\nیخیل که دو جلال دین منظر حضرت رضا علیه‌السلام بوده باشد و روی این روضه کهنه کاشی بسیار سبز که منعش و با تفاح بے ہے ہشت زراعا\nتمام است گنبد دیگری هم در بالای چپر انخانه آن روضه مطهر ست که چتر زند و گنبد اول تا سطح رواق و حرم مطهر شش با کاشی سبز در شش شده\nو انواع و اقسام کاشیهای منقش دیوار حرم آن نصب شده و ستجا در از حجر لاجورد سفید در آن نقبه منور منحصر بقا میتیند کبوتر صحرائی یگدیگر\nکم دارد مرحوم نامیر محمدعلیخان وقتی تسخیر این شانه مقدسه بتمام نمود عهد مرحوم امیرشیرعلیخان بود اینجا لازم است که مؤلف شرح حالت آن\nیکھمرد افغانستان و معاریف و نگا درایا و کار نزار د که بحال دلخود در آنمر حوم پوشیده نماند مشارالیه از طایفه تیموری هرات و در آن ته\nدبیرشیخ بود در زمان مرحوم امیر دوستمد خان بخدمات راجعی دیوانی خود کفایت و عقیدت بسیج داده تا از مقام بست بدرجه اوسداری برود\nخواتم زمان بوسعیدی مرحوم امیر شیرعلیخان شد بعد از وفات مرحوم امیر دوست محمدخان هرات بر حسب امیر شیرعلیخان بامارت افغانستان\nکه مرحوم امیرمحمد افضل خان و مرحوم امیر محمد اعظم خان و مرحوم سردار محمد امین خان و مرحوم حطمه محمد شریف خان و سردار محمد اسلمخان و سائر اخوان\nامیر شیرعلیخان که بعضی با ردو پے رهمراه و بعضی در محل حکومت خود مستقل بودند در ان گیر و دار مرحوم امیرشیرعلیخان را لیست نمایند ضمیمه امحارم\nنیز عمارت مخصوصی داشتند و هر یک قسمتی از ملکت و عساکر و توپخانه افغانستان را خاص خود قرار دادند مرحوم امیر شیرعلیخان در هرات\nاستعداد کا ملی دیده عزم تسخیر سایر بلاد افغانستان و شه اخوان خود را نمود در این شکر کشی و جنگ و جدال نامیب محمدعلم خان خدمات نمایاں\nو تدابیر فراوان نمود وقتی تمام افغانستان محیط تصرف مرحوم امیر شیرعلیخان آمد لقب نیابت خود رابه محمد علم خان داده و حکومت تمام\nترکستان از بلک راباد و اکته از نخود و بکابل هم بسیار امورات امارت خود را بدستور العمل و صلاح او انجام میداد مشار الی به بیان در حلم وسیاست\nدوازده سال متجر بود و آن مرحوم صاحب ذیل بخشش و رای پر است و انسابت بزرگی بود چون اجزاء دربار مرحوم امیر شیر علیخان را با دیلیه قریه پشتبان میں\nهم تادیب خود او باشد بهر نوعی اسمرار باشتباہ انداختند که نایب محدهلم خان تحمل سلطنت ازبرای خود فراهم نموده و ترکستان از یکدخیل و سرار میم هریشه است\nیا فیلی دارد اگرچه میر ند کوره تون شده بوداما ازکثرت متقی که دربار او و است ایدی با قوال نزمین نموده تکلف شدن محمد علم خان شش هر نفوس شیر\nراضی نبود لهذا بمکر شاره به پیچی بخیرا نمود کا مال حصار شد مرحوم امیر شیرعلیخان اسبی زنگتر خاصه خود حضورا در عرض تحفه دبیر پایانه سردار ندیم خان مری\nهفت سنه ۱۲۹۲\nآورد و بود باو بخشید و در آن هنگام امال و برای مرحم اطرف مرحوم محمدعلیخان با گرفته اسب است سرکش لکدی پا به آن مرد نامور دره\nزد و","chars":3687,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00056.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/56","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/56","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}