{"book":"adl1214","page":556,"text":"ملحقات بقيه عين الوقايع صفحه\n[لغتنامۀ این ورقه] بقیه عین الوقایع چون از حوادث روزگار بشرح در حصۀ کابل طبع نگردید تا طبع آنرا بخواهد از برخی از مؤلفین محترم قطعات آزاد او بمختصربیان مینماید\nسنه هجری (مطابق ۱۹۰۴ مسیحی) افغانستان امیرکردون سر حبیب الله خان پادشاه\nافغانستان در اوایل عشرۀ دوم محرم که بهنگام تعزیه مخصوص حضرت خامس آل عبا علیه سلام است با ملاحظۀ تعطیل آئین امور سلطنتی را\nعزم شکار نموده و در چمن بگرامی قرب شهر کابل میان نیزار با تفنگ مخصوص قصد صید مرغی فرمود فوراً تفنگ ترکید و سه انگشت\nنازنین آن پادشاه را مجروح سخت نمود که پوست و گوشت هر یک پارچه پارچه و خون زیادی قشر در یک سم آن پادشاه تا اقل\nاز اینکه نصفی عارض شود بمعالجه مشغول شدند و بحیرت نشست\nبجز گریه کاری نباید کسی\nنه شهباز را قصد صید مگس\nزاعلی و ادنای فرزانگان\nبریزند بر هم چو دیوانگان\nچو بودی که در غزوه نینوا\nز مسلم سپاهی بتثبت لوا\nکه از کوفیان شقاوت اثر\nبگیرند اسب و کمربند زر\nسنان سنانزادگان کین دار\nدلیران بگیرند مردانه وار\nز قتل بزرگان کفار صد\nبتازند یکباره بر ابن سعد\nکه اینگونه آن شوم بخت عنید\nزدین رخ نتابد بحکم یزید\nچشاند بآن بیغ تیزش شراب\nاز ان می که نوشید افراسیاب\nیکی را ربایند از پشت زین\nبریزند خونش بروی زمین\nیکی را در آرند سر در کمند\nیکی را نمایند بازوبند\nیزید لعین را ز اورنگ زر\nنمایند خارج چو جد و پدر\nبشور و نوا شرح آن ماجرا\nریاضی بیان کرد فصل عزا\nحسینی که شد در زمین عراق\nگرفتار درد و اسیر فراق\nدر آن دم که او را معین شمر\nمخالف ره آبشان بست و مهر\nجوانان و اصحابش اندر دغان\nچو سیاره بر سایه آفتاب\nخصوص این سلاطین جم اقتدار\nکه باشند در ملک و دین نامدار\nکه جان کرد در مصرف راه تش\nفزون لشکر و کشور و رویش\nکه اسلامیانند غمخوار او\nز هر کشوری قبله دربار او\nسوم شاه افغان که پایند باد\nبر او اختر بخت تا بنده باد\nبود زینیت ملک و تاج و سریر\nسپاهش همه پهلو شیرگیر\nهمه صاحب کشور و لشکرند\nبراه خدا خلعت داورند\nکه در کربلا با امام انام\nبنودند همراه آن تشنه کام\nوگرنه در آن سرزمین یک بیکت\nشدی امتحان بسه جوری در\nکه آنروز را\nبی روز قتل شه کربلا\nدر آن روز باید بآه و الم\nبگویند توام بصد شور و شین\nز جان در رکابش دهند نقد\nربایند از فرق قوم لعین\nستانند از شمر شمشیر را\nبعبرت نمایند جانش تباه\nپس از قتل آن کافر بی نیاز\nپس آنگاه از روی اسلامینا\nیکی را بگیرند در شام چنگ\nیکی را برون سر ز سنگر کنند\nکشندش بصد قهر و سوز دمار\nچه حاصل که در غزوه دشت کین\nمدد بود از هر طرف سیدرا\nشد از خیمه ها راست بانگ زنان\nنبودند انبوه اسلامیان\nیکی سایه کردگار مجید\nدوم شاه قاجار خوش بخت را\nبود بر قناقدارش جهان\nچو گردیده بر سنتش دادخوا\nوگر چند سلطان کشورستان\nپسر اسر چو عثمان افسردگان\nولی بخت اسلامیان گل نکرد\nریاضی حدیثی دال از فروکرد\nبود وقت اندوه و غم بر ملا\nبسینه در خیل سلمان غم\nکه اسلام بکیرف ماهی سین\nمهیا بجنگ یزید آمدی\nکله خود فواد و ستام کین\nهم از حرمله ترکش و تیر را\nبخاکش برآرند و ز تن کلاه\nبگیرند آن نامبر این زیاد\nگذارند و جانب شامیان\nگذارند بر گردنش پالهنگ\nبخون غرقه از تیغ و خنجر کنند\nببخو نخواهی حبش شاه حجاز\nسحیش همایون سلطان دین\nبراء سنت شد چاره در چاره\nبآواز العطش کودکان\nبی یاری شاه در آن میان\nدوالقلم راست در عهد حمید\nمظفر شهنشاه نیکونهاد\nبرافراشته در تمام جهان\nاز ان کشته نامش حبیب الله\nزا فریق تا خاک هندوستان\nحسینی پر شد داز خون جگر\nهمه انگار با بست خمار کرد\nبیان غم و شرح آن روز کرد\nدر آنروز هر یک درستی و چنگ\nغازی امتحان کربیکری","chars":3008,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00556.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/556","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/556","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}