{"book":"adl1214","page":553,"text":"صفحه ۵۴\nخاتمه\nمصیبت سرانی نمودم عیان که اغماص دیدیم نماند نهان بعزم سرافرازی نشأتین سرودم سخن در عزای حسین\nکه شاید ز لطف شه کربلا نگردد گناهان من برملا ز حال شهیدان دشت عراق بیان کرده ام قصه پر فراق\nکه از خواندنش دیده گریان شود ز چشم ملک اشک جریان شود با طاف یزدان فیض است سر رشته بازآرم بدست\nتوابم شود ماس زندگی که فردا نمانم شرمندگی بین عزم جز مم که در روزگار برآرم ز اعدای ملت دمار\nنه با تیغ آهن بتیغ سخن کنم پاک از خیل مشرک وطن نه مقصود من فتنه و شورش است چو در غزنیه زان مرا پرسش است\nمدح و مصیبت قلم میزنم بکوی محبت قدم میزنم ریاضی شدم تا ریاضت کشم یکی جرعه از جام وحدت چشم\nکنم حمد یزدان و مدح رسول که عذرم شود نزد یزدان قبول زدم دست بر دامن هشت و چار که از خود نباشم دگر شرمسار\nنه در دل مرا آرزوئی دگر بتخت و کلاه و کمربند زر ندارم بکس هیچ گفت و شنید نه از مردمان جیفه دارم امید\nتمنای حاجت ز حق میکنم قلم را باین اسم شق میکنم حسینی محل خواهم از بی نیاز بدشت عراق و ملک حجاز\nکه جان باز میدان وحدت شوم مقیم دیار محبت شوم نبینم دگر روی درماندگی نباشم خجل آخر بندگی\nدر بیا بتبعی از کذاب مجانا بعضی از تاملت مختصر مؤلف عجبا یکه با این خیالات من که ظاهر بود از مقالات من\nکسی از مسلمان بمن یار نیست در این دوره ام هیچ غمخوار نیست ندیدم بجز دشمنی بحیت ز افراد ملت بدون سمت\nگهی دشمن جان من میشوند رهادار رنج و محن میشوند زنندم گهی صدمه آبرو بحرف مزخرف ز قول عدو\nگهی تیر باران کنندم ز دور چو ژاپون که بر قلعه پورت آرتور نظر میکنندم گهی در مجوس چو بدخواه کشور بسلطان روس\nگهی میزنندم بقصد هلاک گهی میکشندم بصد خون و خاک گهی در حقارت کنندم نظر چو شابان که بر سائل رهگذر\nزمانی با مداد قوم یهود مسلمان گروهی بتر از جهود کنندم بدست ستمگر اسیر که گردم بهر ساعت از غم پیر\nمرا بخت برگشته در روزگار که گردیده ام این چنین خوار و زار زدارم خود ندارم حسی ندرمی بر احوال من از کسی\nفرومانده ام با دو صد قیل و قال گرفتار در چنگ مشت عیال خدا یا من بینواتا بکی بنالم بر احوال خود سحری\nنکردم اگر بندگی در برت ولی نام من شد سگ گبرت ببد کرده گان بد رسان روزگار که چون من بعقبند اندرقب\nسزاد ده با نسان که زنجیر غم فکندند در پای من از ستم گرفتار کن جمله را بید رنگ بزنجیر ظالم به تیر تفنگ\nهمه دودمان شان بماراج ده بنامرد از دست شان باج ده چنان بجز ر ا ضرب شمشیر تیز پس از آتش توپ کن ریز ریز\nعدوی مرا با هزاران محن چنان ساز محتاج بهر مرد و زن که بیننده عبرت بگیرد ازو نگردد چنان ظالم زشت خو\nبکشتی سخن بس ابقلم طوس ز حال خود و شرح ژاپون و روس بوقت دعا بایدت تا ابد که این بماند از نیک و بد\nمناجات در کرد بقای ملک و دولت اسلام خدایا سراسر همه نیک و بد رسان از کرم فیض لطف و مدد\nکه محتاج مردم نباشد کسی از بنجال من صدمه دیدم بسی بمت در مرحمت باز کن بدولت جهان بختی آغاز کن\nبده شاه اسلام را عمر وبخت که پاینده باشد در اناج و تخت بایران زمین بخش همت چنان که از جیش ژاپونیان شد عیان\nدگر حفظ فرما ولیعهد را سرافراز کن والی عهد را بده عزت و شوکت و احترام بعادات اعقاب عالی مقام\nخصوصاً آن جناب همایون شیم سپهر حیا سید محتشم کلیدار درگاه عرش اشتباه که اندرحریمش بود دخت شاه\nپس آنگاه آن عابد روز و شب مه کارپرداز شهر منتخب که یکدانه مرد است در روزگار جهان باد بر حضرتش پایدار\nدگر","chars":2840,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00553.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/553","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/553","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}