{"book":"adl1214","page":546,"text":"شماره ۱۲\nسراج الاخبار\nصفحه ۵\n\nششم باب المندب هفتم دریای مدیترانه هشتم دریای هند نهم دریای چین لذا مطلب بسیار صعب بود که پیش نهاد روسیان شد علت ششم ناجوری سپاهیان روس بشرق اقصی و خستگی آنها در پیمودن راه دور و دراز بود که همۀ قطار راه آهن و سفاین از مواد محاربه مالامال میشدند چون انسان از اقلیم مسقط الراس خود که خارج میشود تحولات و تبدلات غیر عادت گرفتار میگردد و لدی الورود هم باید با خصم قوی مقابلی میکردند پس قهراً از کسل و تعتق مزاج آنطوریکه باید و شاید از عهدۀ محاربه بر نمی آمدند چون راه عمده و قرار واقعاً د پست و بلند کوه و دشت و دریا را ملتفت نبودند و خصم خود را از شش جهه محیط و مسلط میدیدند بعین حالت سپاه روس در شرق اقصی نظیر و شبیه احوال و اعمال عساکر دولت علیۀ ایران در محاربه و مخاصمه مرو شد علت هفتم جیعلیق قشون بری و بحری روس بود که بتعلیم علوم نظامی اغلب کامل نبودند و بیشتر افسر های آنها بتجربه در جنگ و گریز و تدابیر مختلفه فنون نظامی نداشته چون بسیاری سپاه روس از مردمان بودند که مدتی عاری از خدمت نظامی شده بکار های ملکی و غیره دخالت میکردند و در وقوع آن محاربه فوراً تحت اسلحه در آمده بمیدان جنگ شتافتند و اکثر آنها در غیر موقع سان و دفیله قشونی ترتیب محاربه را تخیل ننموده نکات دقیقه جنگی را نمیدانستند مثلاً اغلب سپاهیان بحری روس در خشکی یا انهار و رود خانه جات کم عرض مشق فنون دریائی را می نمودند وقتی در محاربه محیط اعظم دو چار ژاپونیان شدند قوه واهمه در یکه جمعی از آنها را مضطرب ساخت که از کار ماندند و هر کدام بلباس خود را تر میدیدند گوشمار خود میشدند ولی ژاپونیان چون از طفولیت میان دریا و جزیره تربیت شده اند قهراً بپشنا و رو آب بازند چنانچه غدراً اگر سفاین ژاپون از توپهای روسی می شکست یا غرق میشد بحریان ژاپونی قریب یکساعت در رو آب شنا میکردند و سپر خود را هم نگه میداشتند تا کشتیهای روسی و ژاپون به آنها میرسیدند و همه را بنجات میدادند اما وقتی کشتی روسی غرق میشد از صد نفر آنها امید نجات ده نفر نبود چرا که بمحض افتادن در آب زندگانی را وداع می گفتند علت هشتم اغتشاش داخله و شورش اهالی بر ضد امپراطور اعظم و انواع آنها با یکدیگر بود در حال آنکه اهالی روس بعد از وضع مخارج سالیانه دویم فرانک بود و در زمان وقوع اینمحاربه فی صدی شش بمالیات داخله خود خواست بیفزاید از تلقین بد عیان اهالی اقدام بمخالفت کردند بخصوص حرکات وحشیانه ارامنه که باین جهات چندین هزار سپاه و چندین کرور خزانه و قورخانه و ذخیره و قواید دولت وقف و ربط شد که همه باید کمک حال عساکرمیدان جنگ میرسید علت نهم همه را و صداهای ملل و دول خارجه بر ضد دولت روس بود که در همه جا فتنه بردر کرد و از هر گوشه میقید میام دیده شد منجمله دولت انگلیس بمحض یقین داشتن بر ضعف حال دولت روس فوراً در نفوذ ولایاش خود بجنگ تبت و سیستان و نقاط دیگر که محل منظور ایندولت بود و نمیخواست بحر در هیچیک راه چارهٔ دیگری باز باشد توجه نمود و کذا سایر دول بسایر نقاط سرحده و غیره در پیشرفت امور سیاسی خود پرداختند و این مسائل باعث سرگرمی و پریشانی رجال دولت بتیه روس گردید که میخواستند کافی اسابق اظهار حیات کرده باشند و هیچ میدانی را بغیر خالی واگذار نمایند علت دهم ببدل نشدن صاحب منصبان میدان جنگ و هم طریقه نبودن سپاهیان روس بود که حریفاط اطواری در آنها مشاهده نمیشد علت یازدهم نواقص اسلحه و ادوات حربیه روس که اغلب کارخانه بکبهای روسیه و اختراعات خود آن دولت بود فرمول استعمال اسلحه فرم و فعل سایر دول را نمود لهذا در میدان جنگ خشکی در محاربه بحری با توپ و تفنگ و ادوات ناریه روس از عهده جواب اسلحه و توپخانه و نارنجک و موشک بحری ژاپون بر نمی آمد و باندازه الاس خصم مؤثر نمیشد علت دوازدهم رابطه محرمانه اغلب کارگذاران ملکی و نظامی روس و خیانت تلگرافیچیها و روسای\nپسته خانهای","chars":3251,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00546.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/546","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/546","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}