{"book":"adl1214","page":537,"text":"نسخه ۱۲\nخاتمه\nصفحه ۵۳۰\nدست بت پرستی و شاه پرستی ملت محترم ژاپون بهترین قواعد سلطنت وقت زمان حال است در حقیقت جای افسوس است\nکه انچه را صاحب شریعت مطهره اسلام بحالت بی اتفاق دستور العمل فرموده پیروی نکرده و نمیبکنیم که بهترین قواعد و\nمحکمترین قوانین دل پسند خلق عالم بمملکت و ملت مسلمانان دیده شود و متمدنین بعهود ایشان مبین و نضرا میان اروپ عموماً\nاز طریقه و رویه پیشوایان صدیق و حکیم ما مات و متفکر بمانند و دعوی امتیاز و برتری در هیچ باب نداشته باشند پوشیده\nکه این مختصر سلیقه و آداب و قواعد ملتی و قوانین و مراسم دولتی که در هر یک از آنان جاریست یقیناً از اصول و تقلید شریعت غرا\nمحمدیست که بانواع و سایل تحصیل و تحقیق نموده بدان رویه رفتار و پیروی میکنند و از پرتو فیض مذهب اسلامیان که بکدام\nآنجا دارای امتیازات گوناگون شده لذت زندگانی و جهانداری را دانسته اند دیگر معلوم نیست کدام یک از دول ملل مقتدر\nروی زمین بلکه فیصرف نظر از مذاهب مختلفه آبائی خود نموده مردانه وار پابه ایه شریعت مطهره اسلام خواهد نهاد و فروعات مذهب بت پرستی\nدار اخواهد شد که پشت پا بوجود و نابود عالم زند و تجاوز از این صراط مستقیم نموده بیرق شوکت و اقتدار دین نبوی را برافرازد و سلام\nواقعی باشد و شیعه وسنی را معلم و دلیل راه هدی گردد و نفاق کین آئینها را از میانه بردارد و یکیک را تشویق باتفاق و خیرخو\nیکدیگر و ترغیب بانجام اوامر و نواهی صاحب شریعت مطهره نماید زیرا امروزه دعوی سکنه مسلمین عالم بر سه قسم است اہم است\nوفعل است و حرف معنی اسم آنکه بپرسم ملل مختلفه عالم از قواعد و طریقه خود و شناسایان دور و نزدیک خود خارج شده\nو یا کلمه توحید از کسی میشنوند او را مسلمان خطاب میکنند و در صدد تحقیق دیگر نیشند از اینقرار خیلی مردم در اطراف و اکناف\nعالم موسوم مسلما میباشند فعل آنست که مختصری از خواص و علماء و صلحا و اعیان ملت محترم ما بجا آورده می آورند و حتی المقدور\nموافق احکام الله رفتار و عمل مینمایند و از این قبیل مردم اندک قسمتی تعیین شده اند حرف آنست که بنده مؤلف و اغلب اما\nبنده بانواع لباسها ملبس و اقسام طریقه و رویه را پیش نهاد خود کرده دعوی اسلام نموده حرف مسلمانی میزنند اما بقول مولانا\nملای روم که گفت در حکایت شخصی مدعوی مسلمانی او کوزغز کره شناسی نیم شب من شناسی عمر از بولهب و حافظ علیه الرحمه\nمیفرماید کر مسلمانی ازین است که حافظ دارد وای اگر از پی امروز بود فرداي قَالَ اللَّهُ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحِ\nوَذَكَرُواللهَ كَثِيرًا از این و قع دین محمدی بروزگار نگذره ماند و باقی دیگر باد رفت به د نذوره ذرة مه طلسان و لمرا\nیکزده دیگر هست تا قسمت که باشد پس خداوند خودرحم فرماید و مارا از خودستائی ودنیا فریبی وشیطان پرستی محفوظ دارد و انبه\nکند بانچه میخواهد چون می فرماید یَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنْ وَعْدُ اللهِ حَقٌّ فَلَا تَعُرَّنَّكُمُ الحَيَوةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ\nالغرور کنون میروم برسردهام دہم شرح حال دو کشورستان یکی شیر فرمان صحرای چین یکی فیل پر زور مغرب زمین\nکه چون گشت پیش آمد روز گار مغلوبی غالب در آن گیرو دار پسران چنگ در پا وقت شکست که از هم دو شکر کشیدند دست\nزیس عرصه رزیک و ور بود از ان پنجهرا میسرا طور بود ولی انتظارش زحد بیشتر که دست که خواهد شدن قویتر\nمصاف جہازات در بحر چین چه خواهد نمودن بطور یقین کجا جنگ آغاز خواهد شدن در صلح کی باز خواهد شدن\nسفاین کجا شد بهم روبرو از ایشان بود فتح یا بر عدد در این فکر و شش بشیر قوی دین در اکوشش بزنکواف چین\nبهنگام شورش نابگای تافت رسیدش یکی بد خبر تلگراف چو از قصه جنگ اگاه شد دل بسپهر کوبش زغم کا شد\nز غیرت برآشفت امد بخروش دگر باره آن نامه از خویش فوم چنان گشت مایل حال خود که بگریست در دل بر احوال خود\nاسف داشت آن قیصر نامدہ چو بر فتح خود بود امیدوار ندانست کاین رزم پرشور و چنین میکند قتل نوع بشر\nدل","chars":3298,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00537.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/537","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/537","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}