{"book":"adl1214","page":52,"text":"ضیاءالمعرفة\nنسخه ۴ صفحه ۴۵\nقریه چاچ است اولاد فخ خان و میرانم بیک در انجا مخکومست دشتند سکال چهارم پر ردامیر داد و دختر سو دا میرداد بغزله پیرداد ۱۳۴ نیز\nآلکای پنجم هزاره پسپا تقریبا پنجهزار خانوار در نقطه حکومت نشین آنها قریه بطا و قریه آلقوه چاشه و ریاست انها بوقت\nآنوقت با سردار محمد عظیم خان پسر مرحوم علیمردانخان بود آلکای ششم کیزاب است میردار باب زیادی دارد آلکای هفتم\nاجرستان و مالستان حاکم انزمان بنادخان بود و این دو نقطه که هم سیر برستان است آلکای هشتم هزاره چوره و یا بوز\nزمان عبور مؤلف حکومت شان با شیر علی خان بود و اهالی این دو ناحیه آقا محیتی با ارت افغانان داشتند آلکای نهم\nهزاره دایه و فولادان که در سرے پلمیا واینه کن د شرق ارازگان واقع است آنوقت شش هزار خانوار سکنه داشت آلکای دهم ارازگان\nمعروف است که این نقطه کو ہسار مرتفع دارد و محل پائیکه پاست و ایزاد ها از اولاد امام موسی کاظم علیه السلام در انجا مدفون با بدالجان\nموسوم است آلکای یازدهم دشه زولی و بو بخش میگویند که با لزارمان همجوار و هم ناحیه کوچکی موسوم بسلطان اباد است که این پر ناحیه\nبا امارگان دایه و نسبت ہزار خانوار و سه ہزار سوار زیاده مشکل یابی بود رئی محصومی که تا غاز رجعت فرمان او باشتم میشد الکای دوازدهم\nد ایچوپان تقریباً چهار ہزار خانوار بودند و در حد شرقی قطره قندهار واقع است آلکای سیزدهم هزاره تیری وده را و دود\nنزدیکی قندهار و غربی چوره باتفاق می شد الکای چهاردهم هزاره جاغوری مجا ل قندهار است و متجاوز از دوازده ہزار خانوار\nحکومت شان با اولاد سردار شیر علیخان جاغوری بود آلکای پانزدهم ہزارہ شیخ علیاست که درین کابل قریه شان از یک وستا\nومحال آن سریے عبور و مر د غزاره و قوافل سخت است قلاع حاکم نشین آن عنوری و با قلا نست هر گاه مؤلف بخو است تمام شرم\nبر رستانرا از کل جز وتفصیل نماید مطلب بطول مشهد زیرا تحقیق بربرستان را بهتر از مؤلف کسی نموده چون غرض تعیین افغانان است\nبا این مختصر کتفا شد صفات حسنه اهالی بربرستان و اعتقاد کامل و اعصاب بفقیر د شافت صابر و کرستان بدات\nو از عمل زنام بری پو مستعد الله در محنت کشی و با طاقت در سرد و از اسباب سرشته دیم طریقه خود مهر بانا و از غیرت خود با پرہیز و دیر انداز\nو اسب تازی بینظیر و بزنان خود پیشر تابعه و متوکلین اناث و ذکور شان بسیار کم و جاهد در آداء نماز و بعضی شان بقدر ہمت بخشنده روزند\nصفات رذیلہ اھالی بر بستان فرمت طلب و کرمنه چشم و شریر ب و لجاجت متعهد و از حمیت بی و پر نفاق یعنی\nاز آنها سابقاً زنان خود را بچو یکه مبادره میکردند و چند کوسفندی تفاوت عمل میگرفتند و نایره پیکال و سنگدل که دشران و پسران خود را\nبقیمت ارزان میفروشند و نسبت بخویشان اینکه هر خانواده یکن جا مه خواب دارند اثاث و ذکور برهنه شوند زیرا آن بخوابند و این خلاف قانون\nشرعیت مطهر است و هر گاه بشهرستان آند د شه کنند شیطان مجسم میشوند خداوند رحمت کند مرحوم فردوسی القه را در برسان\nکه بر مینی میره خوب از حال اینطایفه اطلاع یافتر که در کتاب شاهنامه میگوید ز زنگی و روسیکسی خوار تر نه از بربری مردم آزار تر\nبربرستان سه دپرست زیاد دارد و کیار ویندلی در کوهای این نقاط زیر. د نیز است و تمام دوپ آن انسان کیا خوب چر امیکند\nپس سبب مارت در روغن بررستان بهترین است و بهترین روغن کره ارض است ہوایش سالم و پیش گوار ادارت و پر فایده دکم ند است\nاشیا خوبی که از بر برستان حمل می آید برک بسیار خوب بر مکی و باشو که انم برگ سفیدیست و بنائی رنگت کوسفندان بزرگ و قره برد بر منیر جنسی است که از\nعاشق\nگا دهای پرشیر و سبت های کوهی معادن سرب و اهل صنعت بررستان فولاد را خوب تسویه و شبکری نمایند و کار و پای ناز پرشیر پیش میبافند\nمیسازند و باروت سازی شان کامل است و در اسباب زمین یراق اسب کان که میتوان کر و کسی یقینی تواند و کفشی برای سوری و\nپیاده روی اختراع نمود، اند که آنرا لمی نامند پارا در آسایش حد است دارد و زنان شانه مام میگه ند و مردان بنا کلا با پوست کو کاردان به کند\nدارد","chars":3378,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00052.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/52","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/52","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}