{"book":"adl1214","page":511,"text":"نسخہ ۱۲\nخاتمہ\nصفحہ ۵۰۴\nبسی ریخت باران توپ تفنگ زہر سو پیاپی بمیدان جنگ\nکہ شرحش نمی آید اندر قلم بگنجایش ہم در بیش و کم\nہمہ آفت خرمن جان و تن ہمہ آتش افشان و لشکر شکن\nہمہ ریشہ سوز صغار و کبار ہمہ چارہ فتح شہر و دیار\nمگو توپ کو لولہ شعلہ خیز زہوشش جہان بستہ دستیز\nکہ از نوک تیرش با قلیم خاک خلاصی نیابید کسی جز ہلاک\nمگو توپ کز وی دریای آب تواند بآنی جہان را خراب\nہمہ برق سوزان ہمہ جان گداز ہمہ سد راہ نشیب و فراز\nیکایک بجان کوب و دشمن تبا شررافکن خرمن مهر و ما\nتفنگش مخوان آنکہ از راہ دور برد آفت لشکر سلم و تور\nبکو باعث قتل مردان مرد کہ جان میخراشد بگاہ نبرد\nو کر طفل او را بگیرد بدست بجمعی تواند کہ آرد شکست\nخلاصہ در یگانہ ہیرو و سپاہ فتادند بر ہم در آن رزمگا\nشبشیر و زوبین و توپ تفنگ بکشتند از یکد کر بید رنک\nزیکوی ژاپون بیک سمت روس نواخوان ستیز و ہزیک و کوس\nچنان کرم بودند از ہر طرف کہ چاک کردند خود را تلف\nبہر رتبہ از یمین و یسار در آن مرزن و پشتہ و کوہسا\nالقصہ پس از زیادی شلیک و شدت محاربہ و آتش فشانی\nتولید انقلابی در ہوا شد و تگرک بسیار سختی بارید و آن نزول تگرک برای ترک جنگ عساکر طرفین بود اما چہ فایدہ کہ احادیث\nمکتبه نہ تا چهار دہ عرادہ توپ ژاپون بضبط رومیان در آمد و تو بہای خود را ہم بکا پس گرفتند و آنہا را بضرب شیلیک و سرنیزہ\nعقب نشانیدند کہ در واقع فتح بود اما تلفات لشکری روس پیش از ژاپونیان شد و این جنک خوب تماشائی داشت چون شصت و\nپنجاہ عرادہ توپ روسی دستجاوز از ہزار عرادہ توپ ژاپونی متصل بر کوہ و ماہون مشغول شیلیک بودند شب هشتم اینواقعه نیز\nبیست ہزار سپاه روسی باشش باطری توپخانہ در یک محل اقامت ژاپونیان حملہ بردند و جنک بنیاد کردند آن شب تا سحر شلیک\nاز طرفین در کار بود تا ساعت چہار صبح رومیان با سرنیزہ و شمشیر مجدد اً حملہ بر دشمن بردہ غلبہ یافتند تا پانصد نفر ژاپونی\nمقتول ویکصد و پنجاہ نفر اسیر دست سپاہ روس شدند و در جای دیگر که (ان سن پو) و قرب جوار (شا لوالیو) مینامند\nنیز عساکر روس یکدستہ سپاہ ژاپون را بپزده دو عراده توپ گرفتند و ژنرال کوروپا تکین ہم با پنجاہ ہزار قشون در قرب\n(شاہو) سر راہ را بر جنرل (ندزوی) ژاپونی گرفتہ شکست سختی بعساکر او داد و چند عرادہ توپ ژاپونیزا ہم گرفت\nو در هفدهم و ہجدہم اکتوبر باز جای شلیک را توپخانہ طرفین بجانب یکد یگر بنادند تا نزول باران زیاد اسباب راحت لشکریان\nگردیدہ ساکت شدند و رومیان را مقامات مننیعہ دست آمدہ بود منجملہ تپہ کوهی در کناره (شاہو) از روز واسطه در گوشه یی شد\nکہ سہ حملہ ژاپونیان از اطرف میشد و در همان شب باران یکعراده توپ ژاپون در مقابل کوہ (نون تری) بضبط سپاه روسی\nو در تمام این محاربه یازده روزه متواتر کنارہ رود شاہو از ۲۹ رجب الی دہم شعبان تلفات قشون روس ۴۸۵۸ نفر\nمجروح و ۱۲ ہزار مقتول بود و پانصد نفر اسیر و از ژاپونیان یازدہ ہزار و پانصد نفر مقتول و بیست و دو ہزار مجروح دیده شد\nو اغلب اینہا را کشیشان روسی و آلمانی و ایتالیائی کہ دارای صلیب احمرند جمع آوری و پرستاری کردند و آنہا در بسیاری جنگها\nعالم عامر شد ه وجه مخصوص کہ عایدی اوقاف هردلت و تحت نظارت آنهاست بمجروحین و مقتولین مصرف می کنند\nپس از این محاربه سرداران سپاه طرفین موقع گل و باران را غنیمت دانسته بجمع آوری قشون و فراهم نمودن استعد او پردا\nشخصا ژنرال کو روپاتکین بمانعت سرنقلہ در طرف سندن با خصم اقدام کرد آوّل جانب شاہو دویم طرف ہنٹو سومی قرب ہے\nژاپونیان ہم جای محاربہ عمدۃ موقدین تدارک استعداد و تعیین سپاہ بحفاظ متدذہ داشتند و تعداد عساکر آنها بمیدان جنگ\nنقاط مختلفه از اینقرار بود در منجو و با سیصد و پنجاه هزار سواره و پیاده در کوانتوان هفتاد و ہشت ہزار سواره و پیاده\nد در کوریا","chars":3138,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00511.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/511","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/511","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}