{"book":"adl1214","page":487,"text":"نسخه ۱۲\nخاتمه\nصفحه ۴۸\nجناب (شارژ دافرم) بسفارت دولت روس بظهران بخراسان عوض آنکه شماتت دیده و بستگان سرزنش\nشنیده خود را با زد یا و مواجب و مداخل بنوازند اقدام بتخفیف مخارج خود کردند و اول کسیکه مواجب او را\nقطع کردند مؤلف بود که در اینز ای مجادله و مقاوله با اجزاء طرف مقابل روس و زدوخورد با کاشتگان دولت\nانگلیس این انعام و محبت از جانب قونسولگری دولت بهیه روس بخراسان در باره مؤلف منظور شد لطف سخن\nاینجاست که بهنگام مسافرت شارژ دافر سفارت روس بخراسان وزیر مختار انگلیس از طهران عازم انگلستان بود اما نظر\nبخیالات خورگان داشت که شاژ دافر روس محض پیشرفت امور سیاسی بخراسان رفته بآن ملاحظه رفتن فرنگستان را\nاز راه خراسان قرار داد و با طمطراق زیادی بمشهد ورود کرد و در چند روزیکه بقونسولگری خود بود اجزاء دور ونزدیک\nاداره او باسم اهالی و بزرگان شهر و نقاط سرحدی وغیره چندین هزار تومان دخل کردند و چادر وارمین خود تقسیم\nنمودند عاقبت هم که خواست حرکت نماید بسلمها انعام و اضاف مواجب بخواص خود داد بعد عازم کلات و در آن\nمسافرت هم مخارج و مصارف زیادی متحمل گردید تا بخاک روسیه و عزیمت انگلستان روانه شد و این مسافرت او\nچون دو نفر نتیجه جز منزولی نبود * با همه این تفاصیل مستخدم سی ساله خود را معروف بحاجی محمد حسین فضل خراسانی که در تدبیر و تقریر و تحریر\nاز اجزاء ایرانی\nپسندیده است زحمت تا با ان دولت کشیده و چندی قبل نانش را قطع کرده اند مجدداً منصوب داشت حال آنهم مدی نمک بخواهیم\nو نوکری انگلیس آنها مثل مؤلف است پس باید انسان تنبه شود از کردار و اعمال خود در همراهی غیر ملت و خدمت بخیر سلطان اسلام\nرا دورا بنام احسان زیرا نگهداری و خدمتگذاری خارجه از مسلمین تا مانیست که ملاحظه و احتیاطی داشته باشند خواه روس خواه انگلیس\nو ساحت خراسان خواه نصرانی و خواه مجوس هیچیمان مثل سنود و یهود وقتی آن ملاحظه منظور نبود بخدمات چندین ساله و زحمات فوق العاده\nوقت اشخاص محترم و غیره پرداخته ندارند و میگویند نه تو را دیده ایم نه بشناسیم چنانچه هر یک از رجال دولت روس در میان بروند و نوزان\nورفته و با خطاهای\nرا در رعایت داشتن آشنا ثابت و مدلل نمایم عذر طفره و اهمال داشتند تا بکلی نفر خواستم روبرو شوم و محق بودن خود در پی رفتن شدند\nکه تریا گردید. نظر از مد و معاش که همراهی خارجه نموده مضاد این شعر را در لوح دل نوشتم دست حاجت چو بری پیش خداوندی\nکه کریم است و رحیم است و غفور است و ودود بلی هر چه سر و مند جهان دیده ما مسعود و بایست در این روزگار\nبآیگی تجربه حاصل کند با دگری تجربه آید بکار از آنجائیکه لطف خداوند شامل حال مردم پریشان احوال است\nامیدوارم بزودی یکی از سلاطین اسلام بنگهداری و پرستاری خود و سرامان مؤلف اقدامی فرموده بشغل و کاری\nمنصوبم دارند هرگاه موافق زی و دلخواه مؤلف شد شاید با بصیرت کاملی که در کار خوارج داشته و دارم فکربکری\nبخیر خواهی و اتحاد عموم اسلام و دفع شر اغیار بنمایم گربمانیم زنده برد و زیم جامه کز فراق چاک شده حیف عمر\nبیهوده که صرف خدمت و خیرخواهی غیردین بشود چون نه فایده دنیوی دارد و نه بهره اخروی جامی هزار گونه تشکر است\nبمقام ارباب استمرار سلاطین اسلام که هر یک بشغل کار خود گرفتار و پراکنده و متروی آسوده بهر شهر و دیارند انقلاب\nمصدر امور اغیارند با ز مواجب و استمرار خود را همه ساله از خزانه میگیرند خصوص دولت علیه ایران که از فیض عطا و\nکمی جو دش درباره ادنا و آقاصی و غریب و بومی قدیم و جدید جاری و ساریست و عالمی را بلاحظه موظف دارند خداوند\nباید از و مستدام بدارد کوکب اقبال بیدولت ببند ملتش را خصم زار و مستمند رونق اسلام دایم بر قرار\nگردن بدخواه ایران در کمند باز میروم سر مطلب از دلایل در آن دارالشریعه اول عصبیت همراهی آنستی که\n\nدارای","chars":3158,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00487.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/487","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/487","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}