{"book":"adl1214","page":470,"text":"خاتمه\nصفحه ۴۳\nنسخه ثانی\nجهان بر کجا و نهان از نظر\nبر او آشکارا چو خیر و شر\nشهنشاه دار و دیار امم\nفلک بهر تعظیم او گشته خم\nهمه نور عین و همه تاج سر\nبخورد و یکایک بشرح فر\nاز این چار ده کوهر آبدار\nکه شد اشنائی زمین برقرار\nہر انکس بود شکر ناگزار\nمقیم علی النار بئس المصیر\nسلام علیٰ نور البزغ عشر\nبهم ربط و تخلیق قر البشر\nو من حبهم تطمئن القلوب\nتوسل بهم فی نجاة الهرب\nبهم قد بحا کل من قد خبا\nولیس لنا غیرهم مرتجی\nتو زان فایق بیچ نیمی ببرم\nاو زان توای آبریزی نرم\nمه بی بدقه صورتی دای\nبه پژمرده انگار کوه وابی\nخلاو کنه جرات پیشان\nچینی نمو شیار د سیم آئی\nبروسی پرداوات ایوبان\nفروشی آئی وه فتور بیان\nایسی خود میشل مانند ہی\nکه آدم کیا او د دو فرزندی\nسی این آنگنه بیهنری فورین\nایقیکو این طپ و خار کوسین\nد نظم م پذبی نشستم دگر\nکز نام این چار ده خجسته\nبه خو د بز گوک بخویم پارسو\nکه بهتر شو از خو خو بپارسو\nچنی چار ده نفر ک نازیا\nندار سر افی بر دوی سر\nرسول خدا را فدا شیم برا\nبقر بان صدیقہ نامدار\nنکو تہ غیرا ز دوازده امام\nنمایم دگر هیچکس واسلام\nانہ ئی خلافت مکن بر نکو\nکہ یہ شیرم پی لا جو تہ\nچه پی کنی نه به تو تبہ بزار\nمکر حب آن چار ده شهریار\nمحبت نورزم بجای دگر\nبغیر همین چار ده تاجور\nحبیبیا بر این نکته نوش لب دال\nوزان نیستش نزد یزدان بال\nکه در این رباط قدیمی سرا\nز خوب و بد جمله ناموس\nنه ارند اینه گاهی بخاک\nگر در گه چار ده نور پاک\nباید زکبیر سیاه و سپید\nتولا بجویند با صایید\nبر این چار ده نور گردون شرار\nکه باشند از هر غمی رستگار\nخوشا حال آنان که در بندگی\nاز ایشان ندارند شرمندگی\nمشیرینا سخن بس در این گفتگو\nخبر گر ز تاریخ داری بگو\nکه در تحت این گنبد آبنوس\nچه شد قصه جنگ ژاپون و روس\nچون وقایع شرق اقصی و محاربه بین دولتین روس و ژاپون از اہم مسائل و اعظم وقایع روی زمین است\nو اکثر ارباب سیاسی را متحیر ساخته و هرفنی را در بحر تفکر انداخته از راه حقیقت اکنون جالب نظر دقت عموم\nعالمیان است و بوہم و قیاس نتوان تصور نمود دولت مقتدره روس که کوس لمن الملکی در آفاق میزد\nو بیرق اقتدارش هر کشوری از صفحه خاک افراشته برد بحر عالم را در کنف سلطنت خود داشته گوی سبقت را\nبعلو ہمت از همگنان ربوده بود و هر یک از دول و ملل عالم با ظهار اتحاد و امیده ہمرا ہی آن دولت بعینہ عدلیہ\nفخر و مباہات میکردند و نطق و رای سلطان عظیم الشان ملت روس را مصدر توجه و محل پیشرفت امور\nکلیه قوانین وتسلیم جمیع سلاطین با غز و تمکین میدانستند و هیچیک از دول عظام و ملوک سپهر احتشام امضا وقطعات\nگیتی در تکالیف و پیام اعلیحضرت امپراطور اعظم فروگذاشت ننموده با نجام واطاعت حاضره بالخلوص نیت\nناظر حرکات وطالب ترضیه قیصره وقت روس بودند چه شد که در عرض مدت پانصد و ہشتاد و پنج روز\nمحاربه طولانی مشرق اقصی با دولت جوانبخت ژاپون بہیچیک از میادین خشکی یا ساحته در یا شاہد فتح را\nبطوریکہ باید و قسمی که شاید در آغوش نکشید و مدعیان واقعی و دشمنان حقیقی او از قبیل دولتین انگلیس و\nامریک و دیگران که سالها انتظار ضعف حال و انقلا ب احوال دولت و ملت روس را داشتند فورا شحم\nشرارت بدانغه کشور شگا تا بانواع وسائل و اقدا مات مختلفہ سطوت و قدرت و شوکت آن ملت و دولت\nاز میان بر داشتند دیاری و همراهی بخصم او کرده بس از حصول مقصد زبان طعن کشاده بنای عوام فریبی نهادند\nدوست\nپیوسته در هر زمان\nبخوانده زبان\nسنجابها تم بر در استمر\nسزاوار فانی\nیقینی برآورده آمال جود\nولی سر بخاک در این جا بسود\nبیزنی چه د اعد بستر بشود\nمینی بخوان چارده معصوم اینی\nو اطاعت دار هم تو باش\nدین خدائی این است ولی\nبخواهندا زادگی\nبست چون دوستوی اعدای دوست\nدر جهان پیشین بر\nہیچ میندیش زین جهان دنی\nمحبت نمودن تو زان سروری\nچه درده چه در گور پاداش\nبشاند گل و خوار ماند باری\nمینی در طعن خورند بارام !\nهر نامرادی بر ورد حسرترا\nنوابی\nبنی نہ دیگر که با نی شوم\nکه جاد و نخوانم در بارگاه دوست\nدائی در دوست\nبستی اطاعت کن با کمال\nکہ بر اور دا نیاز تا خبال\nاور خواجہ کا پتر\nنمد سلطان کو دستان به واده\nمیدانم که دستان بزم اور میری\nاز اینم از\nاور میر مهم انت واقع ۱۱","chars":3459,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00470.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/470","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/470","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}