{"book":"adl1214","page":458,"text":"نسخۀ بسم الرحمن الرحیم مخمسات در مرثیه حسین صفحۀ ٣\n\nقد فلک زواقعه کربلا خم است در روزگار ناله و افغان دمد است داغ و فراق و هجر بپهلوی مرهم است باطبان چه‌سوزش گرمی دمام است بار این چه موجۀ در ابحر ماتم است\n\nپیش از جهان ببار مظلوم کین در قلبِ غائب مبداء تنشین گرمیست نفسِ اقدسِ شاه امین باز این چه شور حشر عظیم است در زمین بی نفخ صور خواست از عرش اعظم است\n\nطی روزگارِ عالمِ پُر زیبنت میکین علی و پیریِ شرمنده است داغی جو داغ ماتمِ شاه شهید است کز خواندنش ثابتِ دنیا پدید است این رُستخیز دائم تا حشر محکم است\n\nپیغمبران بدیدگۀ نوحه می‌کنند ارواح آشکار نهان موحه می‌کنند غلمان باغ جان نوحه می‌کنند جن و ملک در آمد و شد نوحه می‌کنند گویا عزای اشرف اولادِ آدم است\n\nشد آسمانِ سبزه‌پوش هم یکی افکار میدان اشک فخر بلا دیده جدار جاوید دار فای دنیا شود خمار گویا طلوعِ مهر که از مغرب اقتدار کآشوب در تمامی اشیاء عالم است\n\nبر قتلِ شاهِ یثرب و بطحا است گفتگو از مُمکِنتِ شِیرِ خدا واوی و هو ابرِ بلا گرفته فلکها ز چار سو این چرخِ پیر مانده بیداد کج‌رَو کارِ جهانِ خُلقِ همان جورِ بی‌غَم است\n\nسودِ آهیور خمیر امید وِصال نیست بر این مقوله جا جواب و مجال نیست خون شهید مستحقِ پایمال نیست در بارگاهِ سیدِ کَیّن این محال نیست سرِ رای سیدیان همه بر دانه‌یِ کم است\n\nشاهنشه دو عالم و تاجدِ حق‌ّقین آن مطہر خدا که بجلی‌ست نورِ عین سبطِ نبی و مقصَدِ منظورِ عالمین فرزَندِ آسمانِ زمین فخرِ مرسلین هم دوده‌ی کبارِ رسولِ مکرم است\n\nشدل در آتشِ کینا\n\nسرخیلِ کاروانِ غریبانِ کربلا شاهنشهِ دیارِ شهیدانِ کربلا پشت و پناهِ جمله‌یِ عُریانِ کربلا گشتی شکست خوردۀ طوفانِ کربلا در خاک و خون فتادۀ میدان کربلاست\n\nگشت\n\nشاهی که ذرّۀ کَرَمش مهرِ خاور است محتاجِ عَدْل و حلمِ اخبارِ داور است بازو یک داد و بسته‌یِ تیراور است بر چشمِ روزگارِ چرا داغِ اکبر است خونابه‌ریخته ز سَرِ اِیمان کربلاست\n\nدارندگی است و پاکیِ یزد این ظلم را بغیرِ شقاوتِ جفا که دید قدِ فلک ز ماتمِ سِبطِ دِین خَمید بوده و دُردِ دردِ بِرْسِرِ اُمّید خاتم زِ قحطِ آبِ سلیمان کربلاست\n\nای آفتابِ پیکرِ مرکزِ اَسد روزیِکه‌ شاهِ راهِ شِرعَند مِید بسته آبِ چرِخِ اطاقِ زَبَرجَدْ زان تشنِگانِ سوزِ صِعُوبِِ بَر سَر فریادِ اُلْعَطَشْ زِ بیابان کربلاست\n\nدر عصرِ رفعتِ چِرِخِتِ آبِ خُنک از دیده‌ رِیخت شَاهِ شَهِیدان در رِتبه گلشنِ باغِ بِهِشت سَرْ دَستِ دِیدگانِ ثُرّیَا زان کاخِ شُدْ شِکسته حبیبان کربلاست\n\nامّا چِه‌ نَخْلَ رِیخت از سَما لرزید بَر سَرِ هَوا رِکابِ دُعا تَا خِیزِ دشتِ لَاِشَاهِ رِضَا از آبِ هَمْ مَضَائِقِە کرد و کُوپَیا دَر کَس نَشُدِ سُورَتِ عِصْیَانِ کربلاست\n\nآن تِشنه‌کَامِ دِینِ آن‌قُلْزُمِ کَرم آن نَعشِ کِشته‌یِ بِیَابَانِ دَر حَرَم اِیجَانِ فرسوده فِلَکِی بَرِسِرْ کَشِیِدَم آه از دَمِی که شَرِ اَعْدَا نِکُو کُنَم کردَند در تِسخِیرِ مُسَلْمَان کربلاست\n\nاحمد کِشَان سِتَم بَنْدِ شُدَّ زین الْعِبَادِ دَراسِیرِکَندِ شُدّ کوِیدِ جِسْمِ شاهِ بَستِ شُدّ آمدِ فَلَک زِ تِرسِ خِیَامِ شُدْ کاَشُوفِ خَصْمِ دَر حَرَمِ امْتِحان کربلاست\n\nبقتل دشمن ما\n\nسَودَ دَنَاش سَوِی حَرم رَسُون دِعا بِجُونِ بَشِیش چُو صَدِ بَارُون بِرِ مَزارِ سِیدِ بامِ چُونَ رَسُون سُوزِش زِ نَارِ سُوزِشِ گَردُون وان‌کِعبه دَستِهُونِ هَمگِین کربلاست\n\nگِشته خَوارِ بِي سَبَبَ زِ بَرقَرَه سرِتِکیهِ دِیدِه و پِیشانِکی قَد زَدِهِ از سَمِ اَشِیَا سَرِوَ تَا تَنِ اَنانَ آشکَا کو اَنکِه‌ سِرپَا کَردِهُ خُونِ خَیرِ کُون کربلاست\n\nشُد آرِدارِ طَاِیعِ دَر خِبتِ جانِ سُوزنِگاهِ دِل فَروزانِ از شَامِ شَامِ دِورِ شُدِهِ پَستِ کَامِش زِدَاغِ آهِ جِگرِ سُوزاِیِ کِینَ شُعلِهِ بَرقِ خَصِم کَرون کربلاست\n\nاَز سَنگِ و سَرِ دِلِ وَ نَشکی وَز خُونِ ظُلمِ حَادِثه‌ پَی‌کَرِ کُشْتِه لِعِلِ بَغَز دِیه اِندَان غَامِش تَرَانَکِ اَن سَر کربلاست سَیَانِ بَارِ دِیِنِ حُسِین کربلاست\n\nعُریَانِ فِتَاده دَر هَر گُوشِه سَرِ مُلْکِه‌ خُسْرَوِ دُو عَالِم ك سرانِدُون وُ قُصِِ کشِهِ خاک کَامِش ازان پِیکَرِ او دَرانِ جانِ محِبَانِیَانِ حِیَرانِ تَنِ کربلاست\n\nکُردِ دِینَم دُوِ چَاخُون دِست بَردِ دِی ازِیِینِ سَتَاِیِشِ دِست تَا حَیدَر زِ کِعْبِه بَیَانِ دِست کَامِش اَزَانِ کِشِتِیِ اَی دِست عَالِم تَمَامِ غَرِقِهِ دِیهِ خُون کربلاست\n\nچُون مِیتوان پَاسِ فَلَک سُود فَریاد زِ آنزمان که نَماِید مِرصُود وانَ آفِتَابِ سِپِهَرِ دَرِ خُسرِ اِیْنَ کَامِ کَه‌ گَشْتَاد بَر سِرْشِ بَا اِین مُقَطِعْ مَطْلِعَ دِیهِ چُون کربلاست\n\nآن‌کُشِتِګان کهِ مُوشِ شِکَافِشِ شَاہِ شِشَامِ دَرِګَاهِ دِلَو سِیلِ عَلِی دَزَادَه‌ی تَنَها اَطَهِ اَن بِي حَرَمِ ظُلمِ بَراوَرد اَزَانِ سُوشِ تِیزَ زَان آه کربلاست\n\nپچشمِ من\n\nتَا چَرخِ آشُوبِ عِلِيِ عَاِز دِند دَرِ رِوُزِ کَارِکَویِ سِتَم بِر دَند دِیِنِ پَرِ دِیه پُوشِ سِوِزَ دَند بِر خُوانِ اَن چُو عَالِمِیا رَامَشْ اَوّلِ بِجَلاِ سَاسَا اِجَاز دِند\n\nیَکِدَم بِجَا نَرَفِتهِ وَ شُورِشِ نَامِید تَا تِیغِ کِینِ رَخِ اَن تِی شِیدِ پِیکَرِشِ بِرَتِ خُونِ دِیِگَرِ شِید نُوُبِ دِیا بِرِ اَسِیلِهِ ظُلمِ بَرِ زَانِ تِشِنِګِی کِہ بِر شِیدَ اَزِ دِند\n\nاَز کِینِه‌ عِلافِ و جِنَګِ سِتِیزَه کَردَندِ پِشِمَانِ عَلِِی خِیزَهِ هَرِ یِکَ شِدَندِ بَاِ بِیِ فِیلِ خِیِزَه پَسْ زَانَ کِهِ اِکَاسِ بِهِ اَفْرُوقِتِندِ کِہ جُزِ نِکُتِیِ رُودَند\n\nاَز عُثْمَان بَا نِگَهَ دِپَا دِشِ جُورَتِواَ اَسْتَاِ نِقَامَتِ کَش دَر کَشِوَرِی سِتَامِ اِنْدَکَش اَنْدَرِکِه‌ چِیزِ مِینِ اِیِنْ دَارِشَ اَهْلِ سِتَم بِپِهَلِویِ خُوبَان کَار دِند\n\nچُونَ یَدِ بِسِیو کِسِ مِشِ نُوُد زَخْمِیِ کِه‌ بُودِ اَز کَاوِ مِشِ نُوُد جَانِیِ وَکَزِسَزَاِ کِشِ نُوُد دَانِسْتَهِ صِرَاقِی کِهِ اَزَانِ کِشِ نُوُد کُندَهِ اَنْدَ دِیِنِ بِرِ کَزِ دِ زَدند\n\nاَزِکِشِته‌ی بَرِقِ شَمَادِتِ بَیَان تَعْلِیمِ ظُلم و کِینَه‌ مُوذَندِ دَر جَهَان خُوَاندَ نَدَ شَاہِ تِشِنه لِبَانِ اِیِنْ وَزَ فِتَنِهِ سِتِیزِه‌ تَرَادَشْتِ نَد بِسِ ظُلْمَهَ زِ کَاِتِشِ اَنْ دَاِ زَند\n\nچنین","chars":5229,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00458.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/458","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/458","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}