{"book":"adl1214","page":45,"text":"نسخه ۲ ضیاء المعرفه صفحه ۳۸\nزنان اولاد میشود از همین بچها هم مسرا آید و انچه قسمت است اولا داخل مسکن در حم بخیا قرار خواهد داد آن شقی از خدای است\nبود غافل چوشه کابل بچه بادیش در جهان کشور مشغول کارش همیشه فسق و فجور بچه بجای کل کار خلاف مردانه را دل نمیرنجان\nشد چرا غان سفر مقدر راد مار و عقرب شدند همه مراد همه جایزن هسل برآید دور از اختلاف بچاید و یز گردی قوم لوط ایر\nنسئو شو جای بچه در اطلاع اول ضیاء المعرفه اگرچه مطالب دیگر درنظر خبود که دین دیا ثبت\nو ضبط شود اما چون اینمطالب لازمه جان نست عرض می نماید مملکت افغانسان بهترین ممالک کره ارض و در خاک آسیا\nواقع است دارای چندین بلاد معظم و قصبات نامی که آب و هوای چنه نقطه آن سالم ترین تمام آب هوا ها اول شهر خوش\nآب و هوای افغانان کابل است و این شهر در اول حدود سرحد هندوستان واقع است و کوهها عظیمه مرتفع دارد میوه وفواکه\nآن بلده در هیچ بلدی از بلاد دیده نشده مگر اصفهان ایران شباهت کابل را ارث میبرد وفواکه دارد بهترین میوه های آن شهر یکنوع\nگلابی است که اورا ناک میگویند زرد رنگ و بعضی اطراف آن مایل بقرمزی است و بسیار خوب میوه ایست و دوام دارد بطوریکه\nاز پاییز این سال بمبار آینده میماند در پویت سخت است اما بدان طعم معطر دارد وشیرین عجب است میوه دیگر یکنوع سیب دارد\nکه آن را باید در پای درخت خورد چراکه از لطافت طاقت تحمل ندارد ودیگر توتی دارد که اورا ابراهیم خانی میگویند سیاه و درازی\nاز شاه توت است و بهتر از آن توت دیده نشده که مؤلف تشبیه نماید ونیز یکنوع زردآلوی خوب دارد و هم میوه است\nکه اورا شفتالو گویند و در ایران شفتالونامند ویکرقم خربزه بسیار خوبی دارد که لطیفتراز تمام خربزه هاست و اصل تخم آن خربزه از\nختا تحصیل شده و آب در خانه شهر آن از طرف میدان ولعل اندر بکباره چهار دهی عبور می نماید از جنب باغ بابرشاه\nخارج در دروازه چند اول شیر در میان است که طرف مغرب جنوبی باشد در وسط دو کوه اتفاق افتاده یکریا آسمائی مینامند بسمت\nشمال ودیگر برا کوه شیر دروازه میگویند بطرف جنوب واقع است و یکی از اهل تواریخ در وصف کابل مینویسد کابل بائر\nهوایش بغایت مصفا و آبش طبیعت مزا شهرش عروس است ومجوش مر در واین شهر از بنای قدیم دنیا است\nنیز نوجوام پر پراعلاجا و بجه با برشاه دخل وتصرفی در بناد عمارت آن کرده و نیز شاه جهان برجی دبارو و بعضی حصا بند یها در اطراف و جوانب آن\nبستر کوه است کوه دوراست ساخته و هم مرحوم امیر شیر علیخان محل مخصوص برای عساکر نظام بنا نهاد موسوم بشیرز و دولت انگلیس هم در همین گیرو دار\nو هرج و مرج که بکابل لشکری داشته در بالای کوه شیر دروازه چند سردارخانه ساخته اند و در وسط این شهر چند زیارت است\nبقرار تفصیل زیارت قد مگاه حضرت عباس ع نزدیک رودخانه وسط شهر در جنب محله مراد خانی واقع است\nزیارت شاه دوشمشیره هم بطرف باغات نزدیک محله انداربی وجنب باغات بنام کلنج واقع است زیارت دیگر\nو نیز در نزدیکی محله عاشقان مشرق است بچهاره معصوم و محله مخصوص بنام آن زیارت مبین است نزدیک بدروازه جیت است زیارت دیگر را عاشقان\nچند اول بیت المعمورین عارفان میگویند در نزدیکی محله دولت خانه واقع است زیارت دیگر در مقابل کوه آسمائیست که آنرا قدمگاه حضرت شاه\nمغرب بیه مردادها مردان می نامند کما و بازار بزرگ معروف دارد دیگر اشور بازار می گویند و دیگری چهار چوک بطول از طرف بالا حصار میرود دست\nچند اول اهل آن بسیار رند دمصنف دوشنام ومخترع الفاظ لافی در آر آیم است و باهم پیشا واهل شهر آن بدردا گرها\nصنایع خوب دقیق د دست دز ودشنا و بنگی و پر غیرت و قمارگرند و ناموس اهالی اهل سنت کابل برخی از","chars":3044,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00045.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/45","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/45","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}