{"book":"adl1214","page":437,"text":"فیض محمد خان\nنامه\nصفحه ۴۳\nغزلیات\nاز نقد خردار بر غافل نشداوری\nکمی نبود در حالت زقاضی طماع\nبه هر طرف تخطی یک کشور دین\nچها طعنه بزند و عبرت فزاع\nچها بکار بر باد میرود در جواب\nملای مجرد چو از ادگان کننه شروع\nنبود مسا د فشان صد هزار گونه وقوع\nبباید انکه در این دوره با عوام اغوای\nدر ایی از در اخلاص با خضوع و خشوع\nو گرنه بر تو بتا زند انچنانکه بتاخت\nبسالکان ره و وستنا می مسموع\nمنو مصاحب جنس گرهه فتوی\nکنند بمحکمه تراسوی فعل نامشروع\nمیسندد مل حریت وزان بکریز\nکه حرف اید همو مش بود مسموع\nبمفلسان فرو مایه نیشامیزن\nچو آب نطق نباید بشند گان پزوع\nز سر بطع مزن خیمه گهر بر باد\nبسان قطره تاب زوال از یتبوع\nحرف الغين\nچاکه در دلم افتاده از فراق قد و باغ\nچهره ور می از نظرم ناپیدت چگونه یسوغ\nبیمار جانب محراب ناتوان کهن\nکه نالد را از فراقت فتاده بر دل داغ\nنه به خلنگ شود خزه می آید در سر\nکرت هواست که نم بازیت بیت بیاغ\nبهر در حین سخن یار را شدم تابع\nکه سر و قامت طغای نمیده علیا زاغ\nبقیب یار مرا دیده یکنف زود دو\nچنانکه کوره پسند بنام مهر چراغ\nصدای قمری و اواز جمله بکیکان\nنوای بلبل گلشن کجا دید یک زاغ\nنداشت خال برضا چو جیبین برشق\nکه عاشقان تراجست در نهادن باغ\nمدار تپش بهجران شی با هوش داغ\nشدم بکوی تو او دست و پا بر اسل دماغ\nحباب پر تو خاقان راشت در دیدم\nکه پر تو رخ جام میشه ساقی ایاغ\nشکفته ول نشد از بخت همچشم من\nدرشیمیر رنچه بد بند مهر سمر آن باغ\nسمن\n\nاز لطف حق که باز میدارد\nزنده در زمانه گر ماند\nاز بلای بد نمیماند\nای سراپاضی بحالی تابست\n\nحرف العين\n\nزخمیر عشق بسلطان عقل نیست مطاع\nبگیر کام دل از وصل یار کاند سر\nببوس در که سلطان بنشین ای دوست\nازان زکوی تو عزم سفر کنم گاهی\nزعوعو سگ و طعن عدو چه باک مرا\nزظالمان بصفا دوستی مدار امید\nجهانیان که چنین عمر کوتهی دارد\nبروزگار حوادث چنان احاطه نمود\n\nمقیم کوی خرابات زان شدم که شبی\nزناوک مژه ام بر دل آن کسان بزد\nشدم ز عشق تو دارای طبع سرشاری\n\nمانده ام در پناه حق محفوظ\nهمچو خفاش از شفق محفوظ\nپیل را از جفای بق محفوظ\nزکتاب تو یک ورق محفوظ\nمست پیمانه عرق محفوظ\nنام ایزد تو را سبق محفوظ\n\nدر این معامله مانند صاحبان صناع\nدو باره باز نه بینی چنین عزیز متاع\nکه فرش اوست معلی تر از تمام بقاع\nکه بکه باز به بینم رخ تو وقت شراع\nچو از شغال ندارد بهرس مرد شجاع\nکه روز واقعه ات میدرند همچو سباع\nبحیرتم که چرا روز و شب کند نزاع\nکه دست و پای فلک گر شود از این اوضاع\n\nزومسل و صحبت مرد لقتان شدم محظوظ\nبمیخانه دلم آمد غم تو باز نرفت\nدلم اسیر کمند بتی بود که از آن\n\nبعشق حور و شان در جهان شدم محظوظ\nزاستقامت این میهمان شدم محظوظ\nزدام حلقه زلف بتان شدم محظوظ\nزجام باده پیر مغان شدم محظوظ\nزداغچت ن که تیره کمان شدم محظوظ\nکه از فصاحت نطق و بیان شدم محظوظ\n\nزمان مرگ مرتاضی چه جای افسوس است\nکه از غومی این خاکدان شدم محظوظ","chars":2439,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1214/00437.jpg","first_page":1,"last_page":586,"title":"Kitāb-i baḥr al-favāʼid : kullīyāt-i Riyāz̤ī : fihrist-i davāzdah kitāb-i dīvān-i Riyāz̤ī, majmūʻah-ʼi kih ānhā mawsūm bi-kitāb-i mustaṭāb Baḥr al-favāʼid ast کتاب بحر الفوائد : کليات رياضى ؛ فهرست دوازده کتاب ديوان رياضى، مجموعۀ که آنها موسوم بکتاب مستطاب بحر الفوائد است","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1214/437","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1214/canvas/437","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1214/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1214_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}